تحلیل ریسک اجزای زنجیره تأمین صنعت نفت و اثر آن از منظر حقوقی و اقتصادی

نویسندگان

1 گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه مدیریت ، دانشکده مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/ejs.2024.467283.1868
چکیده

زمینه وهدف: صنعت نفت از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی به‌ویژه در کشورهای وابسته به آن است. زنجیره تأمین نفت، با ریسک‌های بسیاری مواجه است که باید به آن توجه شود.هدف شناسایی اجزای زنجیره و ریسک آن‌ها و تحلیل روابط آن‌ها است.مواد و روش­ ها: رویکرد تحقیق، آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی با تحلیل مضمون به ارزیابی زنجیره تأمین نفت پرداخته شد. در فاز کمی از دلفی فازی و دیمتل فازی برای ارزیابی و شناسایی روابط علی و معلولی شاخص‌های ریسک استفاده شد. نمونه تحقیق 16 نفر از اساتید، خبرگان و صاحب‌نظران حوزه نفت با نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری بود.ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.یافته‌ها: زنجیره تأمین نفت شش مرحله اصلی استخراج و تولید، حمل‌ونقل، پالایش، توزیع، ذخیره‌سازی و توزیع نهایی دارد. در این مراحل، 38 مورد ریسک شناسایی و  بر اساس نتایج دلفی فازی تایید شد. طبق روش دیمتل، جزء توزیع در میان اجزای زنجیره، بیشترین اثرگذاری را دارد.نتیجه‌: بهبود خدمات توزیع، تحویل به‌موقع محصولات و تضمین عدم وقفه در تأمین نفت برای مشتریان از اهمیت بالایی برخوردار است. عواملی مانند توزیع بهینه، بهبود شبکه حمل‌ونقل، کاهش ضایعات و خسارات در فرآیند حمل‌ونقل و استفاده از تکنولوژی‌های مناسب برای رصد و کنترل ترکیبات نفتی موجب بهبود کیفیت و کارآیی توزیع است.