نقد محتوایی احادیث ناظر به جنینشناسی، با تأکید بر مصداقشناسی ترابط علم و دین
نویسندگان
1 دکترای فقه و اصول، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه اراک
2 دکترای بافتشناسی و جنینشناسی، استاد تمام گروه زیستشناسی دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک.
3 دکترای کلام اسلامی، استاد تمام پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
doi
10.22034/ksiu.2020.1197چکیده
هدف: مقالة پیش رو در صدد ارزیابی محتواییِ روایاتی بود که در آنها نکاتی در زمینة مسائل علم جنینشناسی بیان شده است و رویکرد آن، یافتن جایگاه این روایات در مصداقشناسی نحوة رابطة متقابل علم و دین بود. روش: با بررسی منابع کتابخانهایِ معتبر در حوزة جنینشناسی و جستجو در تفاسیر اثری و منابع روایی فریقین، مطالعة تطبیقی صورت گرفت و گزارههای روایی متعارض با یافتههای علوم تجربی از روایاتی که با یافتههای علمی توافق و حتی بر آنها تقدّم دارند، متمایز شدند. یافتهها: با بررسی تطبیقی میان روایات اسلامی و یهودی و دستاوردهای علمی، تعارض خرافات و جعلیّات اسرائیلی با علم، و نفوذ این خرافات به برخی روایات اسلامیِ ناظر به جنینشناسی اثبات شد. برای مثال، زمانبندی 30 یا 40 روزه برای «نطفه»، «علقه» و «مضغه» و همچنین تعیین زمان چهار ماهگی برای تعیین جنسیّت جنین در این روایات، در تعارض با یافتههای علمی و تجربی میباشند و این تعارض، عدم اعتبار برخی گزارههای رواییِ منسوب به دین را ثابت میکند. اما تعیین زمان 9روزگی برای لانهگزینی نطفه در روایت امام باقر(ع) یک اعجاز علمی محسوب میشود. نتیجهگیری: علاوه بر اثبات شمول علم امام معصوم نسبت به تکوینیّات و توافق علم و دین، عدم تعارض علم برهانی و گزارة دینی معتبر از نظر محتوا و سند تأیید میشود.
