بررسی نقش تعاونیهای روستایی در کاهش مهاجرت روستائیان ساکن در مناطق خشک (مطالعه موردی: روستاهای بخش ندوشن میبد)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
3 دکتری علوم مهندسی و آبخیزداری، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، یزد، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2023.18692.1898چکیده
یکی از تهدیدات روستاها، به ویژه در مناطق خشک در دهههای اخیر، افزایش مهاجرت از روستا به شهرهاست. این موضوع باعث خالی از سکنه شدن خیلی از روستاها در مناطق مختلف کشور شده و از نقش روستا به عنوان واحدهای تولیدی کاسته شده است. در سال های اخیر، اقدامات گوناگونی برای مهاجرت معکوس از شهرها به روستاها و افزایش رونق آنها ارائه گردیده است. شکل گیری و توسعة تعاونیهای روستایی از جمله این اقدامات می باشد. در تحقیق حاضر، نقش تعاونیهای روستایی در کاهش مهاجرت روستاییان از روستاهای بخش ندوشن از شهرستان میبد استان یزد بررسی گردید. بدین منظور به کمک پرسشنامه، روشهای آماری و تحلیل سلسله مراتبی ارزیابی صورت گرفت. شاخصهای ویژگیهای فردی، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی و عوامل مدیریتی برای انجام تحقیق انتخاب گردید، نتایج مقایسه معیارهای اصلی با استفاده از روش سلسله مراتبی نشان داد که از بین عوامل مورد بررسی عامل اقتصادی با وزن 683/0 بیشترین اهمیت را در نقش تعاونیها در کاهش مهاجرت روستاییان ایفا می نماید. پس از آن، عوامل مدیریتی و اجتماعی به ترتیب با وزنهای 200/0 و 117/0 قرار گرفتند. عاملهای خرید و فروش محصولات کشاورزی و دامداری توسط تعاونیها و بازاریابی محصولات تولیدی به ترتیب با وزنهای 255/0 و 241/0 از زیر معیارهای عوامل اقتصادی دارای اهمیت بالاتری بودند. نتایج نشان داد که متغیر سن و سطح تحصیلات، همچنین سابقة کشاورزی و دامداری و عضویت در تعاونی بر ادامة زندگی در روستا اثر مثبتی دارد.