بررسی تغییرات ویژگیهای شیمیایی خاک در ناحیه ریشه گیاه قیچ (Zygophyllum eurypterum)
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 گروه مهندسی محیط زیست و منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2023.19981.1931چکیده
نخستین گام انجام برنامههای اصلاح، احیاء یا بهرهبرداری از منابع طبیعی، شناخت پوشش گیاهی مناطق مختلف کشور است. رابطة متقابلی بین خاک و پوشش گیاهی وجود دارد. خاکها یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر رشد و پراکنش جغرافیایی گونههای گیاهی هستند. استان فارس دارای رویشگاههای متعدد مرتعی و جنگلی است و میتواند به عنوان یک قطب تحقیقاتی برای انتخاب و معرفی گونههای گیاهی مناسب و سازگار با شرایط سخت بومشناختی و ویژگیهای خاکهای کشور مورد استفاده قرار گیرد. هدف از این تحقیق، بررسی اثرات گونه گیاهی قیچ بر برخی از ویژگیهای شیمیایی خاکهای رویشگاه آن در آباده، سروستان و خنج فارس بود. این مطالعه با استفاده از طرح فاکتوریل 2×2×3 (سه منطقه، دو عمق و دو فاصله) و در قالب طرح کاملاً تصادفی و سه تکرار انجام گرفت. نمونههای خاک از دو نیمرخ واقع در فاصلههای سایهانداز و خارج از سایهانداز، از دو عمق 20-0 و 40-20 سانتیمتر خاک در سه منطقه مورد اشاره برداشت شد. ویژگیهای شیمیایی خاکها اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنیداری در pH، هدایت الکتریکی، غلظت آنیونهای محلول (کلر، بیکربنات و سولفات)، نسبت جذبی سدیم، مادة آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی بین مناطق، عمقهای مختلف و فاصله سایهانداز و خارج سایهانداز وجود دارد. کربنات کلسیم معادل در منطقه و عمق تفاوت معنیدار و در فاصله سایهانداز و خارج سایهانداز تفاوت معنیداری نداشت. افزایش قابلیت هدایت الکتریکی خاک سطحی، واقع در زیر سایهانداز گیاه قیچ سبب تغییر خاک رویشگاه خود به سمت یک خاک شور شده است. با وجود افزایش نسبت جذب سدیم در زیر سایهانداز، مقادیر به دست آمده تهدیدی در ارتباط با خطرات یون سدیم را نشان نمیدهد. گیاه قیچ مقدار بالای انباشت سدیم در اندام هوایی نشان داد. با توجه به این آثار، نقش مهم پوشش گیاهی قیچ در تغییر ویژگیهای خاک سطحی مشخص میگردد.