تحلیل تأثیر عملکرد بازارهای پول و سرمایه بر تشکیل سرمایه فیزیکی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد دانشگاه اصفهان
2 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه اصفهان
3 دانشیار اقتصاد دانشگاه اصفهان
doi
10.22034/ecoj.2023.53001.3090چکیده
بازارهای مالی، شامل بازار سرمایه و بازار پول، به طور کلی دو وظیفه مهم، تشکیل سرمایه فیزیکی و تأمین سرمایه درگردش اقتصاد را بر عهده دارند. هدف این پژوهش شناسایی و تعیین تأثیر متغیرهای اصلی بازارهای پول و سرمایه بر تشکیل سرمایه فیزیکی در ایران است. بدین منظور، از روش الگوهای خود رگرسیونی با وقفههای توزیعی (ARDL) و با استفاده از دادههای ماهانه طی دوره زمانی 1387.1-1399.3 پس از اعمال برخی محدودیتها استفاده شده است. یافتههای این پژوهش اثرگذاری متغیرهای عملکردی بازار سرمایه و بازار پول بر تشکیل سرمایه را تأیید میکنند؛ به نحوی که در الگوی مربوط به بازار سرمایه، افزایش ارزش بازار سهام، صندوقهای سرمایهگذاری مشترک، انتشار اوراق بدهی، پسانداز ناخالص داخلی و تورم بر تشکیل سرمایه اثر مثبت گذاشتهاند؛ صندوقهای سرمایهگذاری مشترک تأثیر معناداری بر تشکیل سرمایه ندارد. و متغیر تورم برخلاف انتظار تأثیر مثبتی بر تشکیل سرمایه داشته است که مهمترین علت آن رفتار بازیگران اقتصادی بر حسب انتظارات تورمی است؛ همچنین در الگوی مربوط به بازار پول، افزایش نرخ سود سپرده بانکی، اعتبارات به بخش خصوصی، پسانداز ناخالص داخلی بر تشکیل سرمایه اثر مثبت داشتهاند و تغییرات نرخ بهره بانکی نیز با تشکیل سرمایه رابطه منفی دارد. نتایج پژوهش نشان میدهد که بطور کلی هر دو بازار پول و سرمایه بر تشکیل سرمایه فیزیکی نقش مؤثر داشتهاند حال آنکه بازار پول وظیفه اختصاصی تأمین سرمایه در گردش را بر عهده دارد؛ اما برخی متغیرهای اصلی بازار سرمایه به علت مشکلات زیر ساختی نتوانستهاند نقش بسزایی در تشکیل سرمایه فیزیکی ایفا کنند.