فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده گردوغبار در سال‌­های اخیر یکی از مهم‌­ترین چالش‌­های محیط زیستی بوده که فعالیت­‌های مخرب انسانی باعث تشدید این پدیده شده است. با توجه به این که امروزه تالاب‌­ها در تعادل آب و هوا و هم­چنین جلوگیری از ورود ریزگردها نقش اساسی دارند، پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطة عمق اپتیکی ذرات آئروسل‌­ها (AOD) با شاخص­‌های زمینی غبارناکی در محدوده تالاب هورالعظیم انجام شد. بدین منظور، محصول روزانه AOD، باندهای سنجنده مودیس و داده‌­های ساعتی رخدادهای گردوغبار مربوط به 3 ایستگاه هواشناسی اهواز، صفی‌­آباد و مسجد سلیمان در بازه زمانی 18 ساله (2000-2018) از منابع تأمین آنها، اخذ گردید. از داده‌های ساعتی ثبت شده در ایستگاه‌های سینوپتیک برای محاسبه شاخص طوفان گردوغبار  (DSI) و  از باندهای سنجنده مودیس برای استخراج شاخص‌های BTD، BTDI، TIIDI، TDI، Miller و NDDI استفاده شد. از روش رگرسیون خطی و غیرخطی برای تحلیل ارتباط شاخص‌های مذکور با AOD بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تحلیل ارتباط بین DSI-AOD عملکرد بسیار ضعیف این شاخص را در تحلیل رخدادهای گردوغبار در هر سه ایستگاه مطالعاتی نشان داد (R2<0.2). در ایستگاه‌های اهواز، صفی‌آباد و مسجد سلیمان حداکثر مقدار R2  به ترتیب بین AOD-BTDI (48/0)، AOD-Miller (503/0) و AOD-BTD (50/0) مشاهده شد. این نتایج بیانگر آن است که  به طور متوسط حدود 50% از تغییرات عمق اپتیکی آئروسل‌ها با استفاده از سه شاخص BTDI، Miller و BTD قابل تبیین است. بنابراین استفاده از این شاخص‌ها به منظور تحلیل رخدادهای گردوغبار در اطراف تالاب هورالعظیم، دارای کارایی زیادی نیست.