فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقق توسعه پایدار منوط به نگرشی جامع بر مبنای شرایط بوم‌شناختی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در‌ هر منطقه است. حفاظت از منابع طبیعی تجدید‌پذیر، بستر لازم برای بهبودبخشیدن به کیفیت زندگی انسان‌ها را فراهم می‌کند. هدف از این تحقیق، ارزیابی پایداری بوم‌سازگان‌ حوزة آبخیز خسروشیرین آباده بود. برای این مطالعه از دو روش اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) و دستورالعمل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری استفاده شد. در روش اول، ابتدا حوزه به 5 زیرحوزه تقسیم، و پایداری آن با استفاده از 3 معیار، 10 شاخص و 26 متغیر در بخش پایداری بوم‌نظام، و 2 معیار، 6 شاخص و 16 متغیر در بخش رفاه انسان، ارزیابی گردید. میانگین ارزش‌دهی به شاخص‌های منتخب در بخش‌های بوم‌نظام و رفاه انسان به ترتیب 8/61 و 2/47  به‌دست آمد. نتایج حاصل، بر اساس بارومتر پایداری نشان می‌دهد، بوم‌سازگان مورد مطالعه، در شرایط پایداری متوسط قرار دارد. در روش دوم، بر اساس دستورالعمل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، 3 معیار، 9 شاخص و 14 متغیر در بخش بوم‌نظام مرتع و 5 معیار و 16 شاخص (که خود به صورت متغییر عمل می‌کردند)، در بخش مسائل اقتصادی و اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفت. در این روش، امتیاز نهایی برای بوم‌نظام مرتع، عدد 46 و امتیاز نهایی برای بوم‌نظام انسانی رفاه انسان، عدد 36 محاسبه گردید. با توجه به 16 متغیر انتخابی عدد 2/2 به‌دست آمد. با استفاده از جدول ماتریس برآورد امتیازات، بوم‌نظام‌های مرتع و رفاه انسان مجموعاً امتیاز 5/5 را کسب نمودند. این امتیاز بر اساس جدول ارزیابی امتیازات پایداری، بوم‌سازگان حوزة خسروشیرین را در وضعیت پایداری ضعیف، ارزیابی می‌کند. ارتقاء وضعیت در شاخص‌‍‌های دام موجود، تولید و ترکیب گیاهی، در بخش پایداری بوم‌نظام و شاخص‌های مالکیت، عدالت و مساوات و تغذیه و امنیت غذایی در بخش بوم‌نظام انسانی، ضمن ارتقاء سطح زندگی آبخیزنشینان، وضعیت سلامت و پایداری بوم‌سازگان مذکور را بهبود خواهد بخشید.