فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشور ایران علاوه بر دارابودن منابع سرشار از سوخت‌های فسیلی، دارای ظرفیت بالقوه فراوان انرژی‌های تجدیدپذیر است. از طرفی با توجه به تنوع آب‌وهوایی، شرایط طبیعی و قابلیت های موجود در مناطق مختلف کشور، می‌بایست به جای برنامه‌ریزی کشوری به سمت برنامه‌ریزی انرژی منطقه‌ای و تدوین یک سبد انرژی تجدیدپذیر منطقه‌ای حرکت کرد. در پژوهش حاضر، ابتدا معیارهای ظرفیت‌سنجی انواع مختلف انرژی‌های تجدیدپذیر شامل انرژی خورشیدی، بادی، زمین گرمایی، برق آبی و زیست‌توده، بر اساس نقشه‌های سامانه جغرافیایی و اطلاعات دریافت شده در سازمان هواشناسی و ساتبا، برای 1361 طول و عرض جغرافیایی، امتیازدهی گردیده است. سپس با استفاده از نرم‌افزار Rapidminer نقاط جغرافیایی در پنج خوشه، تقسیم‌بندی گردید که هر خوشه شامل مناطق هم ظرفیت با بیشترین تشابه است. از این 5 خوشه، دو خوشه جزو مناطق خشک کشور محسوب می‌شوند. سپس بر اساس بررسی منابع کتابخانه‌ای و استفاده از نظرات خبرگان ساتبا (گروه پژوهشی انرژی‌های تجدیدپذیر)، یک مدل استنتاج فازی بر اساس 5 معیار توسعة پایدار شامل: دسترسی به فناوری، هزینه‌های سرمایه‌گذاری، بهره‌وری سرمایه، میزان اشتغال، و پیامدهای محیط زیستی به همراه معیار ظرفیت‌سنجی طراحی گردید و براساس قوانین فازی تعریف‌شده بر روی این معیارها، درصد سهم هر نوع انرژی در سبد انرژی هر خوشه محاسبه شد. در گام نهایی، بر اساس معیارهای جمعیت‌شناختی شامل نرخ بیکاری، نرخ رشد جمعیت، فرهنگ پذیرش (نرخ باسوادی)، امنیت سرمایه‌گذاری، به اولویت‌بندی خوشه‌ها برای برنامه‌ریزی راهبردی دولت و سایر نهادهای تأثیرگذار همچون استانداری‌ها، شهرداری‌ها و اتاق‌های بازرگانی پرداخته شد. بطور نمونه، در خوشة 4 که شامل برخی شهرهای استان‌های اصفهان، خراسان، یزد، کرمانشاه، فارس و کهکیلویه است که براساس تقسیم‌بندی آب‌وهوایی جزو مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور هستند، مطابق با معیارهای ظرفیت‌سنجی و معیارهای توسعة پایدار دارای سبد انرژی با 25% سهم انرژی بادی، 39% سهم انرژی خورشیدی، 10% سهم انرژی برق آبی و 26% سهم انرژی زیست‌توده است و از لحاظ اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری دولت بر اساس معیارهای اجتماعی (درصد بیکاری، پذیرش انرژی‌های نو، رشد جمعیت و امنیت سرمایه‌گذاری) در اولویت اول قرار می‌گیرند.