فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گز پرشاخه به دلیل توان زیادی که در استقرار در نواحی خشک و نیمه‌خشک دارد، از گیاهان ارزشمند برای ایجاد پوشش گیاهی در این مناطق محسوب می‌شود. کاربرد این گونه خودرویِ گز در شرق اصفهان می‌تواند با مقاصد کنترل نواحی بیابانی، تکثیر و گسترش یابد؛ لیکن اطلاعات مربوط به نیازهای رویشگاهی و اکولوژیکی آن محدود است. این پژوهش با هدف شناخت عوامل تأثیرگذار در پراکنش این گونه و مدل­سازی زیستگاه‌های بالقوّة رویش این گونه در استان اصفهان تدوین و انجام شد. نقاط پراکنش گز پرشاخه، طبق فلور ایران مشخص شد و با مراجعه به منطقه، نمونه ­برداری انجام گرفت و مشخصات جغرافیایی و اکولوژیک آن ثبت گردید. در مجموع، تعداد 55 مکان پراکنش، در 14 شهرستان ثبت شد. با استفاده از مدل حداکثر آنتروپی، 19 متغیر بیواقلیمی و سه متغیر پستی و بلندی برای مدل­سازی پراکنش گونه به کار گرفته شد و با آزمون جک ­نایف اهمّیت هر یک از متغیرهای محیطی در مدل‌سازی ارزیابی شد. نتایج کیفیت مدل حداکثر آنتروپی برای گز پرشاخه برابر با 967/0 به دست آمد. ارزیابی صحّت مدل با استفاده از ضریب آماری کاپا برابر با 80/0 انجام شد که نشان دهندة تطابق بسیار بالای مدل با واقعیت زمینی است. عامل محیطی مربوط به توپوگرافی شامل درصد شیب و عوامل اقلیمی میزان بارش در سردترین فصل، بارندگی سالانه، دامنه تغییرات سالانه دما و میانگین دمای سردترین فصل به ترتیب بیشترین تأثیر را در پراکنش گونه دارا بودند. بر اساس پیش­بینی احتمال حضور گونه بر مبنای پتانسیل رویشگاهی، حدود 19 درصد از مساحت استان اصفهان مشروط به عدم­وجود عوامل محدودکننده، قابلیت مطلوب برای حضور این گونه را دارد.