پیش بینی تأثیر تغییر اقلیم بر پر اکنش گیاهان شهدزا و گرده زای .Teucrium polium L و Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و زیست فناوری گیاهی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم و زیست فناوری گیاهی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم زمین، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری سیستماتیک گیاهی،گروه علوم و زیست فناوری گیاهی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

5 دانشیار گروه زیست شناسی سلولی-مولکولی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2022.18118.1884
چکیده

گیاهان شهدزا و گرده زا با تولید شهد و گرده فراوان جمعیت گرده‌افشان‌ها را تقویت نموده و سبب حفظ تنوع گیاهی، افزایش تولید فرآورده ­های زنبور عسل می ­گردند. گونه ­های .Teucrium polium L و Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen از جمله مهم ترین گیاهان شهدزای مهم ایران هستند که نقش عمده‌ای در تولید عسل و گرده گل در مراتع دارند. در این مطالعه پراکنش بالقوه دو گونه T. kotschyanus و T. polium  با استفاده از مدل MaxEnt مورد ارزیابی قرار گرفت. در این مطالعه 19 متغیر زیست ­اقلیمی از مجموعه داده Chelsa برای ارزیابی شرایط آب‌وهوایی فعلی استخراج شد. و با نرم افزار MaxEnt مدل سازی شد. با توجه به نتایج، محتوای کربن آلی در پروفیل خاک (orc) مهم ­ترین متغیر تأثیرگذار بر پراکنش هر دو گونه است. در گونه T. kotschyanus علاوه بر کربن آلی خاک میزان تابش نور خورشید (solar)، بارش خشک ­ترین ماه (BIO14) و جهت شیب (asp) مهم‌ترین متغیرهای تأثیرگذار به شمار می‌روند. همچنین میزان شیب (slope)، بارش سالانه (BIO12) و درصد وزنی ذرات شن (sand) از جمله مهم­ترین عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش گونه T. polium پس از (orc) به شمار می ­آیند. نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را در جهت شناسایی مناطق اولویت‌دار و پناهگاه‌های احتمالی آینده برای حفاظت از دو گونه گیاهی T. kotschyanus و T. polium فراهم نماید.