فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تأثیر طوفان­ های گردوخاک بر منطقة سیستان و بلوچستان از جمله مهم ­ترین مسائل حال حاضر این منطقه است. پژوهش حاضر، تلاشی برای بررسی اثرات تغییر اقلیم بر روند تغییرات طوفان‌های گردوخاک استان سیستان و بلوچستان در چشم ­انداز آینده (تا پایان سال 2100) نسبت به دورة اقلیمی پایه (2020-2010) است. در گام نخست، با استفاده از روش رگرسیونی خطّی چندگانه، همبستگی و ارتباط بین متغیر روزهای همراه با گردوخاک با سایر متغیرهای اقلیمی (دما، بارندگی، رطوبت ­نسبی و سرعت باد( طی دوره آماری (2020-2010) بدست آمد. سپس به‌منظور بررسی وضعیت آیندة طوفان‌های گردوخاک، از داده ­های مدلسازی ­شده مدل جهانی CMIP6 در قالب سه سناریو و 8 دوره ده ساله به‌عنوان ورودی های روابط رگرسیونی معنی­ دار طی دوره زمانی 2020 تا 2100 استفاده شد. نتایج نشان داد که روند تغییرات گردوخاک بر اساس سه سناریوی اقلیمی خوش­بینانه، حدمتوسط و بد­بینانه در استان سیستان و بلوچستان به صورت افزایشی است. طبق انتظار کم‌ترین روزهای همراه با گردوخاک بر اساس سناریوی خوش­بینانه (SSP1-2.6) دیده می ­شود. گردوخاک بر اساس سناریوهای حدمتوسط (SSP3-7.0) و بدبینانه (SSP5-8.5) تقریباً مشابه بوده و افزایشی هستند. بنابراین می­ توان انتظار داشت که با ادامه روند تغییرات اقلیمی، شاهد فراوانی بیش‌تر روزهای همراه با گرد و خاک در آینده بود. در نتیجه نیاز است سرمایه­ گذاری­ های لازم برای اقدامات مدیریتی سازگاری با رویکرد کاهش اثرات در برابر تأثیرات زیان­بار طوفان‌های گردوخاک در منطقه سیستان و بلوچستان از هم اکنون در دستور کار قرار بگیرد.