شناسایی هاله‌های ژئوشیمیایی در محدوده اکتشافی دالی شمالی دلیجان با روش جنگل‌انزوا

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 استادیار دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 گروه معدن، دانشکده مهندسی معدن ، دانشگاه کاشان

4 استادیار گروه مهندسی معدن، دانشگاه کاشان

5 دانشیار دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22034/ijme.2025.2037043.2016
چکیده

یکی از اهداف اساسی در اکتشاف مواد معدنی شناسایی ناهنجاری­ها در مجموعه داده­های مختلف زمین­شناسی از جمله داده­های ژئوشیمیایی است. تشخیص ناهنجاری را می­توان از طریق تجزیه و تحلیل چند متغیره مشخص کرد. تحقق این هدف در روش­های داده­کاوی با استفاده از الگوریتم­های تشخیص ناهنجاری امکان­پذیر است. اغلب این الگوریتم­ها برای مجموعه داده­­های محدود مطلوب است اما برای مجموعه داده­های بزرگ از لحاظ اختصاص حافظه و زمان محاسبه با چالش مواجه می­شوند. در رویکرد جنگل انزوا این مشکل از طریق ایزوله کردن نقاط نمونه، قابل حل است. در این پژوهش برای جدایش و تفکیک جوامع ناهنجار در 149  نمونه خاک سطحی در محدوده دالی شمالی واقع در استان مرکزی از روش جنگل انزوا به عنوان یک الگوریتم داده­کاوی برای تشخیص ناهنجاری استفاده شد. همچنین با استفاده از روش فرکتال (عیار- مساحت) در هاله­های ژئوشیمیایی طلا و مس، چندین جامعه با حدود آستانه 1633 تا 2717 گرم بر میکروگرم برای مس و  22 تا 734 گرم بر میکروگرم برای عنصر طلا  قابل شناسایی است. عملکرد مدل جنگل انزوا در تشخیص ناهنجاری طلا و مس با استفاده از سطح زیر منحنی ROC مطلوب ارزیابی می­شود به طوری که خروجی این روش با پتانسیل­های مغناطیسی و همچنین عوامل زمین­شناسی که در مطالعات گذشته در منطقه به آن­ها اشاره شده است، هم­پوشانی قابل توجهی دارد.  بنابراین می­توان از مدل­سازی انجام گرفته با استفاده از روش جنگل انزوا در تولید نقشه­های پتانسیل مواد معدنی با دقت مطلوبی استفاده کرد.