مقایسه شاخص تحمل به آلودگی در دو گونه تاغ (Haloxylon aphyllum) و قره‌داغ (Nitraria schoberi) تحت شرایط گرد و غبار

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 استاد، گروه محیط زیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 دانشیار، گروه خاکشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2023.19228.1908
چکیده

شناسایی گونه ­های گیاهی مناسب برای ایجاد کمربند سبز در اطراف شهرهای مناطق خشک و بیابانی به­ منظور کاهش آلودگی هوا دارای اهمیت است. شاخص تحمل به آلودگی هوا یکی از شاخص­ های شناخته­ شده برای تعیین تحمل گونه ­های گیاهی به آلودگی است. این تحقیق با هدف بررسی گردوغبار بر روی خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی دو گونه شورپسند تاغ (Nitraria schoberi) و قره ­داغ (Haloxylon Aphyllum) و مقایسه اثر گردوغبار بر روی شاخص تحمل به آلودگی هوا و تعیین گونه مناسب برای ایجاد کمربند سبز، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی؛ با دو تیمار (بدون گردوغبار و اِعمال گردوغبار) در سه تکرار به مدت 5 ماه و در شرایط گلخانه ­ای اجرا شد. به­ منظور بررسی اثر گردوغبار، با استفاده از دستگاه شبیه­ ساز غبار بر روی نمونه ­ها با فاصله زمانی یک هفته ­ای (به میزان 5/1 g/m2/month) غباردهی انجام شد. پس از اتمام دوره آزمایش، پارامترهای آسکوربیک اسید، کلروفیل کل، محتوی نسبی آب و pH عصاره برگ اندازه ­گیری و در آخر شاخص تحمل به آلودگی هوای دو گونه محاسبه شد. نتایج نشان داد پارامتر کلروفیل کل در گونة قره ­داغ 19 درصد و محتوای نسبی کل 8 درصد نسبت به شاهد کاهش داشت در حالی که مقدار اسیدآسکوربیک در تاغ 11 درصد و در قره ­داغ به مقدار 14 درصد و pH عصاره برگ قره ­داغ 29 درصد نسبت به شاهد خود افزایش یافت. با توجه به مقدار APTI (15/8) گونه تاغ در مقایسه به قره ­داغ (41/7) و بدلیل اختلاف ارتفاع این دو گونه، تاغ گزینه مناسب­ تری برای کاشت در کمربند سبز به­منظور کاهش آلودگی هوا باشد.