واکاوی شبکه ی نهادی ترویج و آموزش کشاورزی استان کرمان: کاربرد تحلیل شبکه اجتماعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز
2 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز
3 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز
4 دانشیار، بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز
5 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف واکاوی شبکه ی نهادی ترویج و آموزش کشاورزی تکثرگرا در سطح استان کرمان اجرا شده است. در این راستا با استفاده از مشاهده مستقیم و همچنین مصاحبه غیر ساختارمند با افراد متخصص و مطلع کلیدی (163 نفر)، تعداد 51 نهاد دولتی، خصوصی، انتفاعی و غیرانتفاعیفعال در حوزه ی آموزش و ترویج کشاورزی در سطح استان کرمان، شناسایی و ارتباطات و تعاملات بین این نهادها با بهره گیری از رویکرد تحلیل شبکهی اجتماعی در چهار شبکه ی تبادل اطلاعات، همکاری، هماهنگی و شراکت تحلیل و بررسی شد. طبق نتایج پژوهش پیوندهای تبادل اطلاعات و همکاری در بین کنشگران نهادی، وضعیت نسبتاً مطلوبی دارند، اما در پیوندهای هماهنگی و شراکت، شبکه های نهادی متراکمی مشاهده نمی شود و میزان انسجام اجتماعی بر اساس این دو پیوند ضعیف می باشد. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که در پیوندهای مورد بررسی، سازمان جهاد کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تعاون روستایی، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، مراکز آموزش دانشگاهی و سازمان بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی از مهمترین نهادهای ذی نفوذ و دارای تأثیر بر نهادهای دیگر می باشند. این در حالی است که در اکثر موارد نهادها و تشکل های غیردولتی و مردمی که ارتباط تنگاتنگی با جامعه هدف کشاورزی و روستایی دارند، از لحاظ اقتدار، نفوذ و توانایی کنترل شبکه در سطح پایینی قرار دارند و در نظام ترویج و آموزش کشاورزی تکثرگرای موجود در عمل به حاشیه رانده شده اند و حمایت های کمتری دریافت میکنند.
