بررسی شاخص های فیزیولوژیکی و رویشی در کشت مخلوط ارزن (Panucum miliaceum) و گوار (Cyamopsis tetragonoliba) در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران
2 دانش آموخته دوره دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشگاه یاسوج، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشگاه یزد، ایران
4 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2021.16665.1855چکیده
کشت مخلوط گیاهان علوفه ای راهکاری برای دسترسی به عملکرد مطلوب و افزایش تولید در مناطقی با مشکل کمبود آب است. این آزمایش در مزرعه تحقیقاتی در شهرستان اشکذر، بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. هدف اصلی در این بررسی، ارزیابی کشت مخلوط دو گیاه ارزن و گوار در بهبود شاخص های فیزیولوژیک و عملکرد علوفه بود. در این آزمایش عامل اصلی فواصل آبیاری در سه سطح شامل آبیاری در زمان تخلیه 60، 70 و 80 درصد ظرفیت زراعی و عامل فرعی آرایش کشت شامل سه سطح کشت خالص ارزن و گوار و کشت مخلوط دو گونه بود. کشت مخلوط به صورت ردیفی و به صورت جایگزینی اجرا شد. نتایج نشان داد که با تاخیر در آبیاری میزان نشت یونی روند افزایشی و محتوای نسبی آب برگ روند کاهشی داشت. بیشترین محتوای رطوبت نسبی برگ در کشت مخلوط (3/70 و 4/78 درصد) و کمترین محتوای رطوبت نسبی برگ در کشت خالص ارزن و گوار به ترتیب 4/61 و 5/72 درصد بهدست آمد. بیشترین و کمترین شاخص کلروفیل به ترتیب در تیمارهای آبیاری در تخلیه 60 و 80 درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد. در فواصل مختلف آبیاری، استفاده از کشت مخلوط ارزن و گوار سبب افزایش محتوای قند محلول و پرولین نسبت به کشت خالص آنها گردید. بنابراین، در همه سطوح آبیاری، بیشترین عملکرد علوفه در کشت مخلوط دو گیاه به دست آمد. از آنجایی که کشت مخلوط موجب بهبود شاخصهای فیزیولوژیکی گوار و ارزن گردیده است، بنابراین بهبود رشد و عملکرد علوفه دور از انتظار نیست. در مجموع می توان نتیجه گیری کرد که کشت مخلوط ارزن با گوار می تواند تاثیر منفی تنش خشکی را بهطور قابل ملاحظه ای کاهش داده و به عنوان یک راهکار مدیریتی در شرایط تنش خشکی مطرح باشد.