فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: با ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺸﮑﻼت زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ روزﺑﻪ‌روز در ﺣﺎل اﻓﺰاﯾﺶ اﺳﺖ، ﺣﻔﻆ ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ رﻓﺘﺎر زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. در این میان زباله­پراکنی و تجمع زباله در طبیعت و محیط، به‌عنوان یک مسأله زیست‌محیطی و انسانی کاملاً شناخته شده است که علاوه بر مسائل زیبایی­شناختی محیط، تهدیدی برای بهداشت و سلامتی روحی، روانی و جسمی شهروندان است. علی‌رغم تأثیرات مثبت شیوع ویروس کووید-19 در محیط زیست، تأثیرات منفی نیز بر محیط زیست داشته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل آسیب­شناسانه رفتار زیست‌محیطی شهروندان در منطقه 3 شهر اردبیل با تأکید بر زباله­پراکنی در دوران پاندومی کووید-19 و با در نظر گرفتن 4 معیار (فقدان امکانات، محیط کثیف، گمنامی و عادت به زباله­پراکنی) صورت گرفت.مواد و روش­ها: در این مطالعه توصیفی تحلیلی و پیمایشی، جهت سنجش رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان محلات مورد مطالعه، شاخص‌های مرتبط زباله­پراکنی با استفاده از روش آنتروپی وزن­دهی و محلات هدف با بهره‌گیری از روش‌های تصمیم‌گیری رتبه‌بندی و برای دست­یابی به اولویت­بندی نهایی از روش ادغامی کپ‌لند استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم‌افزار آماری25  SPSS، و اکسل جهت برآورد میانگین پاسخ­های پرسشنامه انجام شد.یافته­ ها: بر اساس یافته­های حاصل از روش­های مختلف تصمیم‌گیری، محله ملایوسف و ملاباشی با کمترین امتیاز در نامطلوب­ترین وضعیت و رتبه نخست به لحاظ زباله­پراکنی قرار داشتند و محله رضوان با کسب بیشترین امتیاز در رتبه آخر و دارای بهترین وضعیت بود.نتیجه­ گیری: از آنجایی که بسیاری از شهروندان فقدان یا ضعف خدمات مربوط به دفع زباله را یکی از دلائل مهم رفتار زباله­پراکنی دانسته­اند، از این رو فراهم نمودن زیرساخت­های بهداشتی- مراقبتی و آموزشی در سطح شهر بسیار حائز اهمیت می­باشد تا بتوان افراد جامعه را به رفتارهای زیست­محیطی مسئولانه تشویق نمود.