فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییراقلیم تأثیر قابل توجهی بر پراکنش گیاهان در اکوسیستم­ های آسیب ­پذیر نظیر رویشگاه ­های بادام خاکستری Prunus eburnea (Spach) Aitch. & Hemsl. دارد.  بادام خاکستری از خانواده Rosaceae دارای اهمّیّت حفاظتی، غذایی بوده و گونه ­ای بومی است که در مناطق خشک و نیمه ­خشک ایران بطور گسترده می ­روید. اهداف اصلی این مطالعه شامل مدل­سازی مطلوبیت رویشگاهی گونه بادام خاکستری با استفاده از مدل مکسنت و پیش ­بینی تاثیر تغییرات عوامل اقلیمی و نیز تعیین سهم هر عامل بر پراکنش آن در مدل­سازی مطلوبیت رویشگاهی می­باشد. ارزیابی صحت مدل مکسنت با استفاده از شاخص سطح زیر منحنی (94/0) بیانگر عملکرد عالی این مدل پیش ­بینی است. نتایج نشان داد که به ترتیب لایه ­های عمق خاک و میزان تابش نورخورشید با مقدار 4/35% و 3/27% بیشترین سهم را در مدل­سازی مطلوبیت رویشگاهی گونه بادام خاکستری دارند. بر اساس نقشه مطلوبیت رویشگاهی در شرایط کنونی اقلیمی پیش­ بینی می ­شود که مناطق جنوبی (استان­ های هرمزگان، بوشهر و فارس)، جنوب­ غربی (استان­ های کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال بختیاری) و جنوب­ شرقی (استان­ های سیستان و بلوچستان، کرمان و خراسان جنوبی) کشور شرایط محیطی مناسب در گسترش رویشگاه ­های این گونه داشته باشند. به منظور ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر مطلوبیت رویشگاهی این گونه از سناریوی انتشار گاز­های گلخانه­ای RCP 8.5 مربوط به مدل انتشار گاز­های گلخانه ­ای CCSM4 در سال 2080 استفاده گردید. براساس مدل مکسنت وسعت مناطق مطلوب رویشگاهی این گونه در شرایط اقلیمی کنونی 862113 کیلومتر مربع می­ باشد که پیش­ بینی می­ گردد در سال 2080 مناطق مطلوبی که این گونه از دست خواهد داد 14/36 درصد و مناطق مطلوب جدیدی که این گونه بدست خواهد آورد 9/8 درصد باشد. پیش ­بینی می­گردد وسعت مناطق مطلوب رویشگاهی این گونه در آینده به 627273 کیلومتر مربع کاهش یابد. نتایج مدل­سازی، ضرورت برنامه ریزی برای بهره ­برداری و حفاظت از رویشگاه ­های بادام خاکستری را نشان می­ دهد.