ارزیابی محیط زیستی توسعة معدنی و تفرّج در جزایر بیابانی خلیج فارس با توجه به توان اکولوژیکی آنها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیز، حفاظت آب و خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2022.16115.1836چکیده
جزیرة هرمز یکی از جزایر مهم با قابلیت های ژئومورفولوژیکی منحصر به فرد در خاورمیانه به دلیل وجود گنبدهای نمکی زیبا و خاک با 72 طیف رنگی است که متأسّفانه از جاذبه های آن متناسب با شرایط اکولوژیک و محیط زیستی آن استفاده لازم نمی شود. پژوهش اخیر در محدودة جزیرة هرمز با هدف امکانسنجی توسعة معدنی و تفرّج و حفاظت از مناطق حسّاس زیستی با ارزشگذاری محیط زیستی به انجام رسید. برای این منظور، از روش ارزیابی توان اکولوژیک و آمایش سرزمین با اصول نقشه سازی در یگان های محیط زیستی استفاده شد. در این پژوهش، لایه های اطلاعاتی شیب، جهت، ارتفاع، خاک، پوشش گیاهی، پراکنش حیات وحش و فعالیت های اقتصادی-اجتماعی بر اساس مدل های اکولوژیک، طبقه بندی و با هم تلفیق شد. در ادامه نقشة توان اکولوژیک و آمایش جزیرة هرمز تهیه گردید. به منظور ارزیابی محیط زیستی ، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و فلزات سنگین آب دریا و رسوبات اندازه گیری شد. مطابق نتایج به دست آمده مشخص شد 5/5 کیلومترمربع از مساحت جزیره (معادل %13/09) توان توسعة شهری، 7/8 کیلومترمربع (18/57%) از مساحت جزیره توان توسعه معدنی، 11/3 کیلومترمربع توان حفاظت (برابر با 26/9%) و بقیه 41/44% از سطح جزیره توان تفرّج گسترده دارد. در آخر، هر کاربری بر اساس حساسیت زیست محیطی ارزشگذاری شد. این بررسی نشان داد که در حال حاضر با توجه به حساسیت بالای زیست محیطی، جزیرة هرمز برای توسعه تفرّج متمرکز توان نداشته و ضروری است برنامة گردشگری با تکیه بر توسعة فیزیکی شهر بندرعباس و تنها برای اجرای برنامه های یک روزه مورد توجّه قرار گیرد.