رابطه بین ویژگی های فیزیکوشیمیایی خاک با رویشگاه های گزپرشاخه (.Tamarix ramosissima L)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
3 دکترای علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2022.16327.1842چکیده
در پژوهش حاضر، وضعیت خاک و پوشش گیاهی رویشگاه گز پرشاخه (Tamarix ramosissima L.) در سه رویشگاه غالب ابیانه، حوضه آبخیز چادگان و تنگ بیبی زینب در استان اصفهان بررسی شد. پس از انتخاب رویشگاه ها، اقدام به بررسی و نمونه برداری از پوشش گیاهی به صورت تصادفی طبقه بندی شده گردید. با توجه به وسعت مناطق مورد مطالعه با استفاده از روش سطح حداقل، پلات های 400 مترمربعی استفاده شد و سطح تاج پوشش گز پرشاخه در هر پلات اندازهگیری شد. به منظور مطالعه گونههای گیاهی همراه از 30 و 60 پلات چهار مترمربعی استفاده شد و درصد پوشش گونه ها محاسبه گردید. برخی عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک از جمله کلسیم+ منیزیم، سدیم، فسفر، پتاسیم، درصد اشباع، ماده آلی، گچ، آهک، وزن مخصوص ظاهری، نسبت جذب سدیم، درصد سدیم تبادلی، میزان سنگریزه و بافت خاک نیز اندازهگیری شد. به منظور بررسی ارتباط بین پراکنش گونه مورد مطالعه با عوامل محیطی از آنالیزهای آماری همبستگی ساده، رگرسیون و رج بندی استفاده شد. نتایج حاصل از دندروگرام رسم شده نشان داد که حداقل 60 درصد تشابه بین دو رویشگاه حوضه آبخیز چادگان و تنگ بیبی زینب، وجود دارد. نتایج حاصل از آنالیز همبستگی پیرسون و اسپیرمن نشان داد که مجموع سطح تاج پوشش گونه مورد مطالعه با عوامل شوری خاک و مجموع غلظت کلسیم+ منیزیم محلول به ترتیب با ضرایب همبستگی 76/0 و 75/0 در جهت مثبت و با عوامل درصد رس و ماده آلی به ترتیب به ضرایب همبستگی 9/0 و 91/0 در جهت منفی ارتباط دارد. همچنین نتایج حاصل از نمودار آنالیز رجبندی بین متغیر گیاهی و عوامل محیطی نشان داد که شرایط رویشگاهی گونه درمنه ارتباط نزدیکی با شرایط رویشگاه گونه گز پرشاخه دارد. با استفاده از نتایج این تحقیق، می توان برنامه های احیای را با شناسایی مؤلفه های رویشگاه طبیعی گز پرشاخه کاشت و توسعه این گونه به پیش برد.