رابطه بین ویژگی های فیزیکوشیمیایی خاک با رویشگاه های گزپرشاخه (.Tamarix ramosissima L)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکترای علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2022.16327.1842
چکیده

در پژوهش حاضر، وضعیت خاک و پوشش گیاهی رویشگاه گز پرشاخه (Tamarix ramosissima L.) در سه رویشگاه غالب ابیانه، حوضه آبخیز چادگان و تنگ بی‌بی زینب در استان اصفهان بررسی شد. پس از انتخاب رویشگاه­ ها، اقدام به بررسی و نمونه­ برداری از پوشش گیاهی به صورت تصادفی طبقه­ بندی شده گردید. با توجه به وسعت مناطق مورد مطالعه با استفاده از روش سطح حداقل، پلات­ های 400 مترمربعی استفاده شد و سطح تاج پوشش گز پرشاخه در هر پلات اندازه‌گیری شد. به منظور مطالعه گونه‌های گیاهی همراه از 30 و 60 پلات چهار مترمربعی استفاده شد و درصد پوشش گونه­ ها محاسبه گردید. برخی عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک از جمله کلسیم+ منیزیم، سدیم، فسفر، پتاسیم، درصد اشباع، ماده آلی، گچ، آهک، وزن مخصوص ظاهری، نسبت جذب سدیم، درصد سدیم تبادلی، میزان سنگریزه و بافت خاک نیز اندازه‌گیری شد. به منظور بررسی ارتباط بین پراکنش گونه مورد مطالعه با عوامل محیطی از آنالیزهای آماری همبستگی ساده، رگرسیون و رج­ بندی استفاده شد. نتایج حاصل از دندروگرام رسم شده نشان داد که حداقل 60 درصد تشابه بین دو رویشگاه حوضه آبخیز چادگان و تنگ بی‌بی زینب، وجود دارد. نتایج حاصل از آنالیز همبستگی پیرسون و اسپیرمن نشان داد که مجموع سطح تاج پوشش گونه مورد مطالعه با عوامل شوری خاک و مجموع غلظت کلسیم+ منیزیم محلول به ترتیب با ضرایب همبستگی 76/0 و 75/0 در جهت مثبت و با عوامل درصد رس و ماده آلی به ترتیب به ضرایب همبستگی 9/0 و 91/0 در جهت منفی ارتباط دارد. همچنین نتایج حاصل از نمودار آنالیز رج‌بندی بین متغیر گیاهی و عوامل محیطی نشان داد که شرایط رویشگاهی گونه درمنه ارتباط نزدیکی با شرایط رویشگاه گونه گز پرشاخه دارد. با استفاده از نتایج این تحقیق، می ­توان برنامه ­های احیای را با شناسایی مؤلفه­ های رویشگاه طبیعی گز پرشاخه کاشت و توسعه این گونه به پیش برد.