مطالعه آزمایشگاهی پدیده تصاعد آنی گاز زغال در معادن زغال‎سنگ

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری استخراج معدن، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 استاد گروه استخراج معدن، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 استاد گروه استخراج معدن، دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22034/ijme.2024.2014264.1986
چکیده

پدیده تصاعد آنی گاز یک مساله مهم و از لحاظ ایمنی بسیار جدی در تمامی معادن زغال‌سنگ بشمار می‌آید. فروپاشی ناگهانی زغال‎سنگ و پرتاب لایه زغال بدون تعمد اولیه و همراه با انتشار بسیار زیاد گاز را تصاعد آنی گاز گویند. در این پدیده میزان گازبر حمل زغال شکسته شده در فاصله قابل‌توجهی موثر است و طی مدت‌زمان کوتاهی مقدار بسیار زیادی گاز از لایه‎ها یا سنگ درون‌گیر زغال‌سنگ خارج و ضمن آن حجم وسیعی از زغال یا سنگ به بیرون پرتاب می‎شود. در حال حاضر اکثر عملیات معدنی در معادن زغال‌سنگ در زون گازدار انجام می‌گیرد. درآیندِ نیاز با گسترش و توسعه معادن و عمیق‎تر شدن آن مسلما مسایل و مشکلات ناشی از گازها در معادن زغال‌سنگ افزایش می‌یابد. درعین‌حال باید نهایت تلاش به عمل آید تا با استفاده از دانش و فناوری نوین و سایر امکانات موجود خطرات را به حداقل رساند. در این مقاله بعد از شناسایی دسته عوامل موثر بر پدیده تصاعد آنی گاز در لایه‌های زغال‌سنگ و بررسی اندرکنش آن‌ها با یکدیگر با استفاده از یک دستگاه آزمایشگاهی جدید ساخته‌شده، به بررسی پدیده تصاعد آنی گاز زغال در معادن زغال‌سنگ پرداخته‌شده است. برای افزایش ایمنی و جلوگیری از خسارات جانی و مالی باید اقدامات کنترلی انجام گیرد. برای بررسی پدیده تصاعد آنی دولایه K10 و K21 معدن مورد مطالعه قرارگرفته است. نتایج نشان داد در هنگام تصاعد آنی سیستم با افزایش درجه حرارت مواجه است. همچنین به دلیل تفاوت در ویژگی‌های این دولایه رفتار متفاوتی در هنگام تصاعد آنی دیده‌شده است.