مطالعه کانسنگ کرومیت در غرب افیولیت سبزوار (فُرومَد) با استفاده از اندازه‌گیری‌های ژئوفیزیکی ERT و VLF-EM

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی‌ارشد موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/ijme.2024.2015585.1992
چکیده

تجربیات و تحقیقات نشان داده که اکتشاف ژئوفیزیکی کرومیت، در مقایسه با بسیاری از دیگر ذخایر معدنی، از قطعیت و موفقیت کمتری برخوردار بوده است. در ایران پهنه‌های مستعد معدنی متعددی از ذخایر کرومیت وجود دارد که بدلیل نبودن روشی قطعی برای اکتشاف، بصورت بی‌برنامه رها شده و بهره‌برداری از ذخایر احتمالی آن می‌تواند باعث شکوفایی اقتصادی شود. در این تحقیق برای بررسی قابلیت شناسایی کانسنگ کرومیت بروش ژئوالکتریکی و الکترومغناطیسی از دو روش: توموگرافی مقاومت‌ویژه الکتریکی و روش الکترومغناطیسی فرکانس بسیار پایین، در قالب 9 پروفیل الکترومغناطیس و 4 پروفیل مقاومت‌ویژه، استفاده شده است. برای ارزیابی بهتر نتایج صحرائی، مطالعات شامل اندازه-گیری‌های مقاومت‌ویژه الکتریکی بر روی مغزه‌ها و بررسی‌های مینرالوگرافی در آزمایشگاه انجام شده است. مقاومت‌ویژه برای یک نمونه کرومیت بین 2800 تا 3600 و برای نمونه دیگر بین 5500 تا 8600 و برای سرپانتینیت (سنگ در برگیرنده کرومیت) بین 2000 تا 2300 اهم‌متر در آزمایشگاه اندازه‌گیری شد. در این تحقیق، پارامترهای VLF-EM با استفاده از سیگنال‌های رادیویی مختلف از جمله 6/29 و 1/18 کیلوهرتز بدست آمد. شبه مقطع چگالی جریان داده‌های VLF-EM، نتایج خوبی را در تشخیص مناطق گسلی و درزه‌دار سنگ‌های اولترابازیک سرپانتینی شده، بدست داد. نقشه‌‌های بدست آمده نشان داد که زون‌های با مقاومت‌های‌ویژه الکتریکی کمتر که خود را با چگالی جریان بیشتر نشان می‌دهد، در راستای گسل-ها و ناپیوستگی‌های توده سنگ می‌باشد که گاهی در سطوح خود، بهمراه ذخایر کرومیت می‌باشد. بکارگیری روش توموگرافی مقاومت‌ویژه الکتریکی در مناطق دارای ذخایر کرومیت شناخته شده، در چند مورد، باعث آشکارسازی محدوده‌های حاوی کرومیت شد بطوریکه زون‌های با مقاومت‌ویژه بیشتر، مرتبط با مناطق حاوی کرومیت تشخیص داده شد. نتایج تفسیر داده‌های ژئوفیزیکی توسط حفاری‌ها و گمانه‌های اکتشافی در مناطق مورد مطالعه تا حدود قابل قبولی، تایید شد. در صورت فراهم بودن شرایط لازم، استفاده از روش‌های نامبرده، می‌تواند بطور بالقوه، باعث آشکارسازی ذخایر پنهان کرومیت شود.