فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حال حاضر گسترش فضاهای سبز پایدار در شهرها بدون ارزیابی عوامل مؤثر بر میزان تاب‌آوری گونه‌های گیاهی و به کارگیری این یافته‌ها در ارائه الگوی کشت مناسب از گیاهان ناپایداری را در پی دارد. هدف این پژوهش ارزیابی مولفه‌های موثر بر میزان تاب‌آوری گونه‌های گیاهی جهت توسعه فضای سبز شهری قم و ارائه لیستی از گونه‌های گیاهی سازگار با شرایط محیطی خاص و آب و هوای نیمه خشک و بیابانی این شهر بوده است. این تحقیق سعی بر کمی کردن شاخص‌های کیفی خصوصیات گونه‌های گیاهی جهت ارزیابی مقایسه‌ای آنها در ارتباط با معیارهای تاب‌-آوری دارد. بدین منظور ابتدا معیارها و زیرمعیارهای تاب‌آوری گیاهان بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی و تجربه نگارندگان تعیین شد. سپس با توجه به معیارهای تاب‌آوری گیاهان نسبت به شرایط خاک، آب، شرایط اقلیمی، آلودگی‌های شهری و شرایط اکولوژیک منطقه، گونه‌های گیاهی توسط فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) و FTOPSIS مورد ارزیابی و اولویت‌بندی قرار گرفتند. یافته‌های تحقیق نشان داد که از دیدگاه کارشناسان مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر تاب‌آوری گیاهان در فضای سبز شهر قم به ترتیب اولویت، شامل آّب (273/0)، خاک (254/0)، اقلیم (199/0)، شرایط اکولوژیک (180/0) و آلودگی شهری (092/0) می‌باشند. همچنین مقاومت گیاهان به شوری خاک با امتیاز 075/0، مقاومت به شرایط تبخیر و تعرق با امتیاز 069/0، مقاومت به کمبود آب با امتیاز 067/0، مقاومت به شوری آب با امتیاز 067/0 و مقاومت در برابر عوامل نامساعد محیط با امتیاز 063/0، به عنوان مهم‌ترین زیرمعیارهای تاب‌آوری گیاهان حائز اهمیت شناخته شدند. در نهایت مشخص شد گونه‌های درختی از جمله گزشاهی(Tamarix gallica)، پده(Populus euphratica)، اکالیپتوس آبی(Eucalyptus globules)، عرعر(Aianthus altissima)، پسته چینی(Pistacia chinensis)، کاج مشهدی(pinus Mugo) وکاج سیاه(Pinus nigra) با اختصاص ضریب نزدیکی 9053/0، 8883/0، 8847/0، 8591/0، 8521/0، 8473/0 و 8415/0 به عنوان مهمترین گونه‌های گیاهی تاب آور نسبت به شرایط محیطی شهر قم، قابلیت کاربرد گسترده در فضاهای سبز شهری بر اساس امکانات و شرایط هر منطقه از این شهر را دارا می‌باشند.