شناسایی مدل ساختاری عوامل مؤثر بر حمایت از مصرف کالاهای داخلی در اقتصاد مقاومتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشتۀ جامعه‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 استاد، گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکدۀ حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.30507/jmsp.2021.272899.2200
چکیده

یکی از عوامل مؤثر بر پیشرفت کشورها حمایت از مصرف کالای داخلی است که موجب رونق تولید و پیشرفت ابعاد مختلف آن می‌شود. هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر حمایت از مصرف کالای داخلی است که از یک سو می‌تواند در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی باشد که مبتنی بر درون‌زایی است و از سوی دیگر زمینه را برای رسیدن ایران به کشوری توسعه‌یافته فراهم کند. بدین منظور، پس از مرور گستردۀ پیشینۀ تحقیق موضوع و همچنین استفاده از نظرات خبرگان در این زمینه، از روش نمونه‏گیری قضاوتی استفاده شد. برای یافتن رابطۀ میان عوامل ساختاری مؤثر بر مصرف کالای داخلی روش دیمتل به‌کار رفت. سپس هفت شاخص مؤثر بر مصرف کالای داخلی شناسایی و انتخاب شد. این شاخص‌ها شامل ملی‌گرایی مصرفی، تبلیغات، کیفیت، قیمت، اشتغال، دسترسی آسان و استقلال کشور بود. در ادامه، رابطۀ میان این شاخص‌ها و تعیین شدت اثر آن‌ها بر یکدیگر تعیین شد. نتایج نشان داد که معیارهای کیفیت، قیمت و دسترسی آسان تحت عنوان شاخص‌های علّی، محرک یا اثرگذار بودند. همچنین معیارهای ملی‌گرایی مصرفی، تبلیغات، اشتغال و استقلال کشور دارای شدت اثر خالص منفی و تحت عنوان شاخص‌های وابسته بودند. معیار کیفیت درجۀ اثرگذاری بیشتر و معیار استقلال کشور درجۀ اثرپذیری بیشتری داشتند. همچنین نتایج نمودار مربوط به رابطۀ میان شاخص‌ها حاکی از این بود که معیار ملی‌گرایی مصرف بیشترین ارتباط را با سایر معیارها دارد و معیار دسترسی آسان با هیچ‌کدام از معیارهای دیگر رابطه‌ای ندارد.