فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسبت تاج یکی از مهم­ترین مشخصات درختان برای مدل­سازی رشد و همچنین ارزیابی فضای رقابتی در توده­ های جنگلی است. هدف از این پژوهش مدل‌سازی نمایه نسبت تاج برای گونه بنه در منطقه حفاظت‌شده باغ شادی یزد در ناحیه رویشی ایران-تورانی بوده است. نمونه ­برداری به روش ترانسکت ممتد با در نظر گرفتن حد شمارش بیش از پنج سانتی­متر انجام گرفت. در هر خط نمونه ارتفاع کل درخت، ارتفاع تاج، قطر برابرسینه و ارتفاع از سطح دریا اندازه­ گیری شد. برای بررسی نوع و شدت رابطه متغیرهای ارتفاع از سطح دریا و قطر تنه با نسبت تاج، ابتدا تحلیل همبستگی انجام شد. برای مدل‌سازی از روش ­های تحلیل رگرسیون خطی، تخمین منحنی (شامل مدل‌های درجه‌دو، درجه سه، لجستیک، نمایی، معکوس و توانی خطی شده) و غیرخطی (لجستیک، ریچارد، وایبول و نمایی) استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل خطی برازش یافته بر داده­ های قطر برابرسینه به‌منظور پیش‌بینی نسبت تاج، ازنظر آماری معنی ­دار است اما مقدار ضریب تعیین قابل‌توجه نبود (33/0 = 2R). مدل‌های غیرخطی نیز حداکثر 34 درصد تغییرات نسبت تاج را با دقت مناسب پیش‌بینی کردند. متغیر ارتفاع از سطح دریا پیش‌بینی کننده مناسبی برای نسبت تاج درختان بنه نبود. در این پژوهش به علت تنک بودن توده جنگلی، نبود رقابت مؤثر بین درختان و یکنواختی محیط رقابتی، نسبت تاج کمتر تحت تأثیر متغیرهای مستقل مانند قطر برابرسینه قرار گرفت. بر این اساس، در توده­ های تنک مناطق کوهستانی ایران-تورانی، توسعه مدل­ های قدرتمند برای پیش­ بینی نسبت تاج با موفقیت کمی همراه خواهد بود.