فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به محدود بودن منابع آب قابل استفاده در بخش کشاورزی، آب به‌عنوان یک کالای اقتصادی در بخش کشاورزی مطرح بوده و باید برای مصرف آن برنامه‌ریزی صورت گیرد. یکی از پیشنهادهایی که در داخل و خارج کشور در خصوص مصرف بهینه آب وجود دارد، تشکیل بازار آب با توجه به نیاز کشاورزان است. از این‌رو، با توجه به محدویت آب در ایران و ارائه فکر تشکیل بازار آب در مطالعات مختلف، هدف از مطالعه حاضر، بررسی تشکیل بازار آب در بین پسته‌کاران شهرستان اردکان با توجه به ارزش اقتصادی آب است. بدین منظور از روش‌های تابع تولید و ارزش‌گذاری مشروط در قالب مدل لوجیت استفاده شد. اطلاعات مورد نیاز از پسته‌کاران شهرستان اردکان از طریق توزیع ۳۰۰ پرسشنامه با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای در سال زراعی ۱۳۹9-۱۳۹8 جمع‌آوری شد. پس از بررسی نتایج توابع تولید مختلف، تابع تولید درجه دوم تعمیم‌یافته به‌عنوان تابع تولید مناسب انتخاب شد. کشش نهاده آب با بالاترین کشش نسبت به سایر نهاده‌ها برابر با ۵۴/۰ محاسبه شد که بیانگر این است که اگر نهاده آب یک درصد افزایش یابد، تولید به میزان ۵۴/۰ درصد افزایش می‌یابد و ارزش اقتصادی آب برای هر متر مکعب 38790 ریال محاسبه شد. همچنین نتایج حاصل از روش ارزش‌گذاری مشروط نشان داد، کشاورزان به‌ازای هر متر مکعب آب، برای عرضه کافی آب به ازای هر مترمکعب و برای یک متر مکعب آب بیشتر به‌ترتیب حاضر به پرداخت ۴۳۰، ۱۱۳۰و ۴۵۸۰ ریال هستند. برای صرف‌نظر از یک متر مکعب آب مصرفی خود حاضر به دریافت ۱۲۱۵۰ ریال می‌باشند. بنابراین، امکان تشکیل بازار آب در بین کشاورزان پسته‌کار شهرستان اردکان وجود ندارد. در نتیجه پیشنهاد می‌شود، قیمت آب در حوزه کشاورزی و به‌ویژه محصول پسته در منطقه و کشور به منظور افزایش بهره‌وری در مصرف آن و تشکیل بازار آب، توسط سازمان‌های مربوطه و با انجام مطالعات در آینده مورد بررسی و اصلاح قرار گیرد.