مقایسه روش های نمونه برداری قطعه نمونه و خط نمونه در برآورد درصد زنده مانی نهالکاری کانون‌های گردوغبار

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران

2 همکار بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 همکار بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

4 همکار بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

5 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

6 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

7 همکار بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

8 همکار بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2021.15269.1822
چکیده

این تحقیق در کانون ریزگرد جنوب شرق اهواز به­منظور تعیین بهترین روش زنده­مانی نهال­های کاشته شده، انجام شد. ابتدا منطقه­ای به مساحت ۲/۱۶ هکتار به‌صورت صددرصد برداشت و به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. روش­های خط‌نمونه با تعداد درخت ثابت (در شدت­های ۱۰ و ۱۳ درصد) و قطعه نمونه با مساحت ثابت در پنج شبکه نمونه‌برداری با ابعاد مختلف قطعه‌نمونه و در سه شدت ۵، ۱۰ و ۱۳ درصد (در مجموع 13 روش) اجرا گردید. سپس از آزمون t تک­نمونه به منظور مقایسه میانگین هر روش با مقدار درصد زنده‌مانی در روش برداشت صددرصد در سطح معنی‌داری ۹۵ درصد استفاده شد. بر اساس نتایج آماربرداری صددرصد، میزان زنده‌مانی نهال‌های کاشته شده در عرصه برابر ۹/۷۲ درصد بود. یافته­ها بیانگر این بود که روش خط نمونه با شدت 13 درصد (متوسط 80 چاله در هر خط‌نمونه)، نزدیک‌ترین برآورد (08/71) به درصد زنده‌مانی واقعی را داشت. همچنین روش قطعه نمونه 30×30 متر با شدت 13 درصد و ابعاد شبکه 70×100 متر نزدیک‌ترین برآورد (% 08/72) به درصد زنده‌مانی واقعی را نشان داد. نتایج آزمون t تک نمونه نشان داد که روش خط نمونه با شدت نمونه برداری زیر 13 درصد با شاهد اختلاف معنی­داری ندارد. از بین انواع روش­های مورد بررسی نیز تنها روش­های E (مساحت ثابت 10 درصد با ابعاد شبکه 90×100) و G (مساحت ثابت 13 درصد با ابعاد شبکه 90×100)، با شاهد اختلاف داشتند. کمترین درصد اشتباه آماربرداری نیز متعلق به روش­های H (مساحت ثابت 13 درصد با ابعاد شبکه 70×100) و I (مساحت ثابت 13 درصد با ابعاد شبکه 35×100) بود. براساس نتایج تحقیق حاضر، روش قطعه نمونه نسبت به روش خط نمونه به‌منظور برآورد درصد زنده‌مانی در عرصه‌های نهال‌کاری شده برتری دارد و در مجموع، پیشنهاد می­شود در عرصه­های جنگل­کاری از روش  H (مساحت ثابت 13 درصد با ابعاد شبکه 70×100) استفاده شود. نتایج تجزیه و تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون دانکن انجام شده بین روش­های مختلف نمونه­برداری نیز تأیید کننده این موضوع بود.