فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین فاکتورهای کانی‌سازی و عناصر پاراژنز، شناسایی آنومالی و ترسیم نقشۀ پتانسیل ژئوشیمیایی موضوعات مهمی هستند که با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره انجام می‌شوند. در این مطالعه، به منظور شناسایی فرآیندهای کانی‌سازی در منطقۀ تنورچه روی داده-های ژئوشیمیایی، از روش جدید تلفیقی "مدل‌سازی فرکتالی داده‌های مؤلفه‌های اصلی" بر اساس روش‌های تحلیل مؤلفه‌های اصلی ((PCA و فرکتالی عیار-مساحت (C-A) استفاده شده است. بدین منظور ابتدا برای آماده‌سازی داده‌ها، با استفاده از روش چند متغیره فاصله ماهالانوبیس نمونه‌های خارج از ردیف شناسایی و از مجموعه داده‌ها حذف شدند و روش PCA بر روی داده‌های خام ژئوشیمیایی و داده‌های اصلاح‌شده به صورت جداگانه انجام گردید. تا نقش حذف داده‌های خارج از ردیف چندمتغیره در بهبود نتایج مشخص گردد. نتایج نشان داد روش PCA بر روی داده‌های خام نمی‌تواند به خوبی عناصر پاراژنز را مشخص کند ولی در حالت حذف نمونه‌های خارج از ردیف با روش ماهالانوبیس نتایج روش PCA بهبود پیدا کرد. در این مرحله عناصر آهن، آرسنیک، فسفر، سرب، استرانسیوم، مولیبدن، مس و طلا به عنوان عناصر پاراژنز در مؤلفۀ اصلی اول مشخص شدند و این فاکتور چند عنصری کانی سازی به منظور تعیین مناطق آنومال مورد استفاده قرار گرفت. به منظور تعیین و جدایش جوامع ژئوشیمیایی موجود در فاکتور کانی‌سازی، روش‌های انحراف معیار-میانگین و روش فرکتالی عیار-مساحت روی داده‌های مؤلفه‌های اصلی پیاده‌سازی شد و نقشۀ توزیع جوامع ژئوشیمیایی برای حالت های مختلف ترسیم و با یکدیگر مقایسه شد. نتایج نهایی بررسی روند کانی‌سازی در منطقه با روش‌های مذکور نشان داد نقشۀ آنومالی ژئوشیمی چند عنصری حاصل از مدل‌سازی فرکتالی داده‌های مؤلفه‌های اصلی، با مشاهدات میدانی و رخنمون‌های کانی‌سازی انطباق قابل‌توجهی نشان می‌دهد.