تبیین دیدگاه تمثیلی علامه طباطبایی پیرامون ابلیس

نویسندگان

1 هیأت علمی دانشگاه پیام نور دانشیار گروه فلسفه و کلام

2 دانشجوی دکتری رشته فلسفه و کلام اسلامی، عضو هیئت علمی(مربی) دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز.

3 دکترای فلسفه. عضو هیئت علمی و دانشیار گروه فلسفه دانشگاه پیام نور.

4 دکترای فلسفه حکمت متعالیه. عضو هیئت علمی و استادیار گروه فلسفه دانشگاه پیام نور و رئیس دانشگاه پیام نور استان قزوین.

doi
10.22034/ksiu.2020.1201
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف تبیین نگاه تمثیلی علامه طباطبایی پیرامون داستان ابلیس صورت گرفته است. روش: تحقیق حاضر به روش تحلیل عقلی و نقلی مموضوع پژوهش را بررسی کرده است. یافته‌ها: علامه با پذیرش وجود تمثیل در زبان قرآن، فهم حقایق موجود در بعضی آیات را منوط به بیان تمثیلی دانسته و با سه دلیل «سیاق متن قرآن، دلیل عقلی و دلیل روایی»، تمثیلی بودن داستان ابلیس را اثبات کرده‌اند. از نظر ایشان، اگرچه داستانهای قرآنی تمثیلی است، ولی ناظر به واقع و حق است. از این رو، در مقابل نظریة تأویلی پیرامون ابلیس، واقعی بودن داستان به نحو تمثیلی و ابلیس عینی را نتیجه گرفته‌اند. نتیجه‌گیری: می‌توان واقعی بودن تمرّد ابلیس و درک نسبت آن با امر خداوند را از تصور نسبت بین مولی و عبد نافرمان تبیین کرد. بنابر این، آدم تمثیل و نمادى از همة انسانها و ابلیس تمثیلِ وسوسه‌هاى شیاطین است.