فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لگجی (Capparis spinosa) گیاهی با توانایی قابل ملاحظه‌ در تحمل شرایط نامساعد محیطی است. این گونه از لحاظ حفاظت خاک و محصولات فرعی دارای اهمیت بوده و مناسب برای احیای زیستی مناطق خشک و نیمه خشک است. با وجود رویش طبیعی گیاه در هر محیط نامناسبی، مشکلات جوانه‌زنی ضعیف و خواب بذر این گونه، مانعی در استفاده فراگیر در طرح‌های احیایی ‌است. در پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ شیمیایی، مکانیکی و زیستی بر خصوصیات جوانه‌زنی و رشد اولیه بذر، آزمونی طراحی شد. آزمایش در دو محیط پتریدیش و سینی نشا در قالب طرح کامل تصادفی انجام شد. پرایمینگ شیمیایی شامل اسید سالیسیلیک و اسید جیبرلیک با سه سطح 1000، 2000 و 3000 ppm بود. طول موج kHz 24 دستگاه اولتراسونیک، به مدت 5 دقیقه به‌عنوان پرایمینگ مکانیکی انتخاب شد. تیمار پرایمینگ زیستی شامل باکتری‌های Azotobacter chroococcum،S-40  Flavobacterium، Azospirillum lipoferum، Bacillus megaterium و Pseudomonas fluorescens بود. نتایج بیانگر اثر معنی‌دار (01/0>p) در صفات درصد جوانه‌زنی بذر، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، رشد گیاهچه و وزن تر و خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه در آزمون پتریدیش بود. در آزمون سینی نشا، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، نسبت طول ریشه‌چه به ساقه‌چه، رشد گیاهچه‌ای، وزن خشک ریشه‌چه، وزن تر و خشک ساقه‌چه و برگ و تعداد برگ در سطح یک درصد (0/01>p) و وزن تر ریشه‌چه در سطح پنج درصد (05/0>p) معنی‌دار بود. در آزمایش پتریدیش، تیمار اولتراسونیک طول ساقه‌چه را نسبت به شاهد، افزایش داد. باکتری باسیلوس مگاتریوم و GA3 (اسید جیبرلیک ppm 3000) در آزمون پتریدیش و GA1 و GA2 در آزمون سینی نشا نسبت به سایر تیمارها تاثیر مثبت بیشتری بر صفات نشان دادند. باکتری باسیلوس مگاتریوم، اثر مثبت 25 درصدی نسبت به شاهد بر درصد جوانه‌زنی ایجاد نمود. استفاده از روش پرایمینگ زیستی، شدت‌های مختلف اولتراسونیک و غلظت‌های مختلف جیبرلیک اسید می‌تواند راه حلی برای رفع مشکل و توسعه کاشت spinosa Capparis باشد.