فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال­های اخیر میل رو به گسترشی نسبت به استفاده از انرژی خورشیدی، به­عنوان یکی از انرژی­های پاک و نوین در میان کشورهای جهان دیده می­شود. استان خراسان جنوبی از مناطق کمتر توسعه یافته ایران است که انتقال حامل‌های انرژی به این استان پر‌هزینه است. از طرفی توسعه مزراع کشاورزی در استان خراسان جنوبی با توجه به کمبود منابع آبی در اقلیم خشک و کویری با چالش جدی مواجه است. بنابراین توسعه مزارع خورشیدی می­تواند جایگزین خوبی برای توسعه مزارع کشاورزی به ویژه محصولات آب­ بر باشد. هدف این پژوهش شناسایی مکان‌های بهینه توسعه مزارع خورشیدی در استان خراسان‌جنوبی است. مراحل مختلف این پژوهش در شش گام انجام شده است. ابتدا به کمک روش دلفی معیارهای تأثیر‌گذار بر مکان‌یابی مزارع خورشیدی شناسایی شد. در گام دوم به ­کمک اساتید و افراد متخصص حوزه محیط‌زیست معیارها با کدنویسی، رتبه­بندی و غربال­گری شد. در گام سوم پایگاه داده مکانی معیارهای مؤثر تشکیل شد. در گام چهارم وزن معیارهای اثرگذار از طریق روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) محاسبه گردید. در گام پنجم لایه­های معیارهای مؤثر طبقه­بندی و کدگذاری شد. در گام نهایی نیز، روی­هم­گذاری فازی لایه­های معیار فازی وزن­دار شده با عملگر فازی گاما انجام گرفت. نتایج نشان داد، در استان خراسان جنوبی شهرستان­های طبس (1/387 کیلومترمربع)، نهبندان (4/120 کیلومترمربع) و سرایان (119 کیلومترمربع) به­ ترتیب مکان­هایی با توانمندی بسیار بالا در توسعه مزارع خورشیدی در استان هستند. همچنین میزان مساحت بهینه به تفکیک شهرستان­های استان در سطح متوسط، مطلوب و بسیار مطلوب برای بهره­برداری در شرایط متفاوت ارائه گردید. نتایج فعلی این پژوهش و حتی تغییر شرایط موجود با اجرای مجدد رویکرد ارائه شده می­تواند تصمیمات مدیران را آگاهانه به سمت توسعه خردمندانه منطقه، استفاده از ظرفیت­های محیط­زیست و انرژی­های نوین سوق دهد.