مقایسه تحمل به خشکی ارقام ایرانی و خارجی گلرنگ با استفاده از شاخص های تحمل
نویسندگان
1 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
2 دانشیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
3 دانشیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
4 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2021.16254.1840چکیده
به منظور ارزیابی تحمل به خشکی ارقام گلرنگ با استفاده از شاخصهای تحمل به خشکی، آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1395-1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه پیام نور شهرستان خاش اجرا شد. تیمارهای آزمایشی از چهار سطح تنش شامل قطع آبیاری در مراحل گلدهی، غوزهدهی، تشکیل دانه و بدون قطع آبیاری به عنوان عامل اصلی؛ و پنج سطح ارقام گلرنگ شامل ارقام داخلی گلمهر، پدیده و فرامان و ارقام خارجی یوت و نبراسکا 10 به عنوان عامل فرعی تشکیل شد. نتایج نشان داد که بالاترین میزان عملکرد دانه از تیمار بدون قطع آبیاری و رقم خارجی یوت حاصل شد. کمترین عملکرد دانه نیز مرتبط با تیمار قطع آبیاری در مرحله گلدهی و رقم پدیده بود. ضرایب همبستگی ساده بین شاخصهای تحمل به تنش خشکی و عملکرد دانه تحت شرایط هر سه تنش نشان داد که شاخصهای MP، GMP، STI،RDI ،YI همبستگی مثبت و معنیداری با عملکرد دانه در شرایط شاهد و تنش داشتند. بنابراین، برای غربال مطلوبتر ارقام متحمل گلرنگ میتوان از آنها استفاده کرد. افزون بر این، همبستگی بین شاخصهای MP، GMP، STI،RDI ،YI در هر سه شرایط تنش مثبت و معنیدار بود که با توجه به همبستگی آنها با عملکرد دانه در هر سه شرایط بر مطلوبیت استفاده همزمان این شاخصها در گزینش ارقام میافزاید. در مجموع برای ارقام گلرنگ، شاخصهای MP، GMP و STI مناسبترین شاخصها برای ارزیابی تحمل به تنش خشکی در تیمارهای مختلف مورد مطالعه بودند. همچنین بر اساس این شاخصها، نمودار بایپلات و تجزیه خوشهای، رقم یوت در هر سه شرایط تنش خشکی مورد مطالعه به عنوان متحملترین و رقم پدیده حساسترین رقم شناسایی شد.