الزامات و ملاحظات نظارتی و کنترلی در مرحلۀ تدوین سیاست‌های کلی نظام

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشکدۀ مدیریت راهبردی ، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دکتری، رشته مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکده مدیریت راهبردی، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت راهبردی، دانشکدۀ مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
10.30507/jmsp.2021.251226.2133
چکیده

سیاست‌های کلی نظام چارچوب‌ کلی برای جریان حکمرانی کشور در عرصه‌های قانون‌گذاری، اجرایی و نظارتی محسوب می‌شود. دغدغۀ اصلی در سال‌های اخیر میزان و چگونگی تحقق سیاست‌های کلی و نظارت بر تحقق آن‌ها بوده است. در الگوهای فرایندیِ کنترل و نظارت بر تحقق سیاست‌ها که مراحل قبل از اجرا (تدوین)، حین اجرا و پس از اجرا را شامل می‌شود، نظارت و کنترل پیشینی به‌اندازۀ نظارت و ارزیابی پسینی اهمیت دارد. در مرحلۀ تدوین و سیاست‌گذاری، توجه به «ویژگی‌های مطلوب» و «ملاحظاتِ» ضروری هر سیاست کلی از منظر تحقق‌پذیری و نظارت‌پذیری، مسئلۀ اصلی این پژوهش بوده است. در تحقیق حاضر، این ویژگی‌ها و ملاحظات با استفاده از روش تحقیق آمیخته (کمّی و کیفی) شناسایی و تبیین شد. برای تحلیل و تفسیر داده‌های کیفی (مصاحبه‌ها) از روش‌ تحلیل مضمون و برای تحلیل داده‌های مرحلۀ کمّی (پرسش‌نامه) از آزمون‌های آماری استنباطی (معادلات ساختاری) استفاده شد. درنهایت 15 مؤلفه در بُعد «ویژگی‌ها» و 4 مؤلفه در بُعد «ملاحظات» تدوین سیاست‌های کلی، شناسایی گردید و زیرمؤلفه‌های هریک از آن‌ها نیز تبیین شد.