الزامات پیاده‌سازی آمایش سرزمین در فرایند مدیریت و توسعة کشور

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد بازرگانی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری رشتۀ تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری عمومی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.30507/jmsp.2021.246747.2120
چکیده

آمایش سرزمین تصویر سرزمینی توسعه و پیشرفت بلندمدت است. درحال حاضر، سازمان برنامه‌ و بودجه، در جایگاه متولی مطالعات آمایش سرزمین، مشغول تدوین سند ملی آمایش سرزمین است. پس از پایان تدوین این سند، اجرای آن در دستور کار نهادهای مربوط قرار خواهد گرفت. مرحلۀ پیاده‌سازی طرح‌های کلان مرحلۀ مهمی است که عموماً با چالش‌های فراوانی همراه بوده است. مسئله‌ای که پیش از آغاز اجرای طرح آمایش سرزمین در کشور باید مورد بررسی قرار گیرد، الزامات پیاده‌سازی این طرح است. بررسی اسناد و مدارک مرتبط با آمایش سرزمین در دهه‌های گذشته حاکی است که هنوز الگوهای مناسبی برای اجرای آمایش سرزمین در کشور وجود ندارد. در پژوهش حاضر، با صاحب‌نظران مرتبط با موضوع، مصاحبه‌های نیمه­ساخت‌یافته انجام شده است. مصاحبه­ها با استفاده از تحلیل مضمون نظام‌مند شده و الگوی الزامات پیاده‌سازی آمایش سرزمین استخراج گردیده است. این الگو دارای 6 بُعد اصلی، 17 مؤلفه و 34 زیرمؤلفه است. ابعاد اصلی این الگو عبارت‌اند از: توجه به ماهیت آمایش، تدوین صحیح آمایش، مدیریت منابع انسانی، سازمان مجری توانمند، نظارت و بازخوردگیری مناسب و ملاحظۀ شرایط محیطی. با توجه به بررسی‌ها، تدوین صحیح طرح آمایش سرزمین و مدیریت منابع انسانی بیشترین اهمیت را در پیاده‌سازی آمایش سرزمین دارد.