تحلیلی بر نقش‌پذیری زنان روستایی در فعالیت‌های اقتصادی و عوامل مؤثر بر آن: مورد مطالعه مناطق روستایی بخش سیمکان در شهرستان جهرم

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‏ریزی، دانشگاه اصفهان

2 دانشیار جغرافیا و برنامه‏ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‏ریزی، دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

زنان روستایی با وجود ایفای نقش اساسی در اقتصاد خانوارهای خود همواره در جایگاهی فرودست‌تر از مردان قرار دارند. میزان و نحوه‏ ی فعالیت‌های اقتصادی زنان روستایی در ارتباط تنگاتنگ با شرایط محیط جغرافیایی آنان است. هدف مطالعه‏ ی حاضر شناسایی نقش و جایگاه زنان روستایی در توسعه فعالیت‌ های اقتصادی و عوامل مؤثر بر آنان در بخش سیمکان از توابع شهرستان جهرم و ارائه راهکارهایی در جهت ساماندهی آن بوده است. جامعه آماری شامل زنان روستایی در سن فعالیت اقتصادی منطقه بوده که از میان آنان، 260 نفر به عنوان نمونه آماری از طریق نمونه‌گیری تصادفی و متناسب با سهم آنان در نه روستای بخش مورد نظر انتخاب شدند. داده‌ های مورد نیاز به کمک دو پرسشنامه‏ ی روستا و خانوار، پس از انجام مطالعه‏ ی مقدماتی و اعتبارسنجی ابزارها از طریق عملیات میدانی گردآوری شد. تجزیه و تحلیل داده ‌ها با استفاده از آزمون‌ های مختلف و متناسب آماری صورت گرفت. نتایج حاصل از تحلیل داده ‌ها بیانگر سهم و نقش ناچیز زنان در انجام و توسعه فعالیت‌ های اقتصادی به‌طور کلی است، گرچه این وضعیت در رابطه با انواع مختلف فعالیت ‌های اقتصادی، متفاوت است. از میان عوامل تأثیرگذار، دو متغیر عوامل محیطی و وضعیت درآمدی خانوار، تأثیر معنی‌ دار و مثبتی بر سطح فعالیت‌ های اقتصادی زنان داشته‌ اند و این تأثیر در رابطه با دیگر متغیرهای مستقل مربوط به عوامل فرهنگی، عوامل نهادی و سیاست‌ های حمایتی، آموزش و انگیزه ‏ها و عوامل فردی، فاقد معنی‌ داری آماری بوده است؛ به عبارت دیگر هیچ‌گونه بستر نهادی و سازمانی برای نظم‌بخشی، حمایت، هدایت و به فعلیت رساندن پتانسیل ارزشمند اقتصادی و شغلی نیمی از ساختار جمعیتی منطقه وجود ندارد و در بهره ‌برداری ناچیزی هم که تاکنون از این فرصت و قابلیت بالقوه صورت گرفته است، ساختارهای محیطی و بسترهای فراهم اقتصادی در درون خانوارها نقش داشته است.