بررسی تناسب رویشگاهی استقرار گونه وشاءDorema ammoniacum در مراتع سبز دشت بافق، استان یزد

نویسندگان

1 دانشیار، گروه منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار، گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استادیارگروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 دانشجوی دکتری علوم مراتع، گروه منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی یزد، یزد

5 استادیار گروه منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2021.1999
چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی کارآیی روش رگرسیون لجستیک در تعیین عوامل محیطی مؤثر بر حضور گونه Dorema ammoniacum D. DON.و شناسایی شرایط رویشگاهی این گونه انجام شد. نمونه‌برداری از پوشش گیاهی به روش سیستماتیک-تصادفی از طریق پلات‌گذاری در امتداد 9 ترانسکت در منطقه حضور و 9 ترانسکت در منطقه عدم حضور انجام شد. سطح پلات‌ها با توجه به نوع گونه‌های موجود به روش سطح حداقل و تعداد آن با توجه به روش آماری 10 پلات در امتداد هر ترانسکت تعیین شد. داده­های مربوط به حضور و عدم حضور گونه (180 پلات نمونه از هر کدام) جمع­آوری و عوامل محیطی محل نمونه‌برداری شامل پستی و بلندی، اقلیم و خاک بررسی شد. برای نمونه‌برداری خاک اقدام به حفر پروفیل در ابتدا، انتها و وسط هر ترانسکت، از دو عمق 30-0 و 60-30 سانتیمتری شد، سپس نمونه‌های هر عمق با هم مخلوط و به عنوان یک نمونه مرکب آماده و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در آزمایشگاه بر اساس روش‌های معمول اندازه‌گیری شد. مدل‌سازی پیش بینی رویشگاهی به روش رگرسیون لجستیک انجام گرفت و نقشه پیش‌بینی رویشگاه گونه وشاء D. ammoniacum با استفاده از مدل پیش‌بینی تهیه شد. بر اساس نتایج مدل پیش­بینی، شیب رویشگاه، آهک و رس عمق دوم خاک بیشترین تأثیر در پراکنش گونه را دارند. بعد از تعیین آستانه بهینه حضور، میزان تطابق نقشه پیش‌بینی با نقشه واقعی با استفاده از ضریب کاپا اندازه‌گیری شد. با توجه به آستانه بهینه حضور (5/0) و ضریب کاپای به دست آمده (5/0) نتایج نشان دهنده توافق خوب ارزیابی است. نتایج نشان داد که روش رگرسیون لجستیک قادر است رویشگاه گونه D. ammoniacum را پیش­بینی کند، بنابراین پراکنش این گونه مهم و با ارزش به همراه اطلاعات استخراج شده از این تحقیق می­تواند در مکان­یابی مناطق برای جهت احیای رویشگاه آن در منطقه مورد مطالعه و مناطق اکولوژیکی مشابه کمک نماید.