بررسی تغییر ویژگی‌های مورفو-فیزیولوژیکی نهال‌های سرو شیراز، توت و ایلان تحت تنش شوری آب

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده کویرشناسی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری جنگل شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

4 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2021.2001
چکیده

شوری آب و خاکیکیازعواملمهممحدودکنندهتوسعه فضای سبزدر مناطقگرموخشکایراناست .در این مطالعه برخی ویژگی­های مورفو- فیزیولوژیکی نهال‌های سرو شیراز، توت و ایلان به تنش شوری آب در نهالستان سوکان سمنان بررسی شد. تعداد هشت سطح تیمار شوری آب صفر، 2، 4، 6، 8، 10، 12 و  14 dS/m در نظر گرفته شد. هفته‌ای دو بار به مقدار چهار لیتر آبیاری از تیر ماه تا شهریورماه انجام و در طول دوره آزمایش ویژگی­های مورفولوژیکی مانند ارتفاع نهال، قطر یقه هر 15 روز یک‌بار پس از شروع اعمال تیمار اندازه‌گیری گردید. در پایان آزمایش نمونه‌های برگ نهال‌ها جمع‌آوری و به آزمایشگاه انتقال و صفات وزن‌تر و خشک ریشه و اندام هوایی، محتوی نسبی آب برگ و میزان عناصر سدیم و پتاسیم برگ به­روش شعله­سنجی، کلسیم و منیزیم برگ به­روش کمپلکسومتری، میزان نیتروژن برگ با استفاده از روش تیتراسیون و فسفر برگ به روش آمونیوم مولیبدات در آزمایشگاه اندازه‌گیری شدنتایج نشان داد که برای صفات ارتفاع نهال، قطر یقه، تعداد برگ، وزن‌تر و خشک ریشه و اندام هوایی و محتوی نسبی آب برگ، میزان عناصر سدیم، کلسیم، فسفر، منیزیم، نیتروژن و پتاسیم برگتیمارهای شوری و گونه در سطح یک درصد معنی‌دار بود. ولی اثر متقابل گونه و شوری برای کلیه صفات فوق در سطح یک درصد معنی‌دار و برای صفات قطر یقه و عناصر نیتروژن و پتاسیم برگ معنی‌دار نبود. بررسی نتایج مقایسه میانگین­ها نشان داد که با افزایش شوری میزان سدیم برگ افزایش ولی باقی صفات فوق کاهش یافت. نقطه حساس تغییرات صفات فوق اغلب در شوری 6 تا 8 dS/m به بالا بود که نشان می‌دهد گونه‌های مورد مطالعه می‌توانند شوری تا حد مذکور را تحمل نمایند. در مقایسه از نظر کلیه صفات ارتفاع نهال، قطر یقه، تعداد برگ، وزن‌‎تر و خشک‌ریشه و اندام‌هوایی و محتوی نسبی آب برگ، میزان عناصر سدیم، کلسیم، فسفر، منیزیم، نیتروژن و پتاسیم برگ در بین سه گونه به ترتیب گونه‌های توت و ایلان و سپس سرو شیراز بیشترین مقاومت به شوری را نشان دادند.