بررسی تحلیلی محیط‌زیست و سلامت ایرانیان در راستای تحقق سیاست‌های کلی جمعیتی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، رشتۀ جمعیت‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم اجتماعی، مؤسسۀ پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی توسعۀ روستایی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30507/jmsp.2021.109556
چکیده

  این تحقیق با توجه به سیاست‌های کلی جمعیتی نظام مقدس جمهوری اسلامی درخصوص ارتقای امید زندگی، تأمین سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها، به این سؤال پاسخ می‌دهد که الگوی بیماری­ها و مرگ‌ومیر افراد در مناطق مختلف جغرافیایی ایران چگونه است. هدف کلی تحقیق بررسی نوع اقلیم در 31 استان ایران و مطالعۀ 5 نوع بیماری با بیشترین میزان مرگ‌‌ومیر است. اهداف کاربردی هم شامل ترسیم جغرافیایی وضعیت مرگ‌ومیر و جلب حمایت سیاسی جهت پیشگیری و کنترل بیماری‌هاست. روش‌ تحقیق توصیفی و تحلیل ثانویه از نوع مقطعی است و شامل دو مجموعه داده، علل مرگ‌ومیر از سازمان ثبت احوال و داده‌های جمعیتی، اقلیمی استان‌ها از مرکز آمار ایران طی ده سال، از 1385 تا 1395، است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای Excel و GIS استفاده شده است. یافته‌های تحقیق 5 عامل اول مرگ‌و‌میر در ایران را بیماری‌های قلبی‌‌عروقی (54 درصد)، علائم مبهم (17 درصد)، سرطان‌ها (14 درصد)، بیماری‌های تنفسی (11 درصد) و بیماری‌های عفونی‌انگلی (4 درصد) معرفی می‌کند که 70 درصد از مرگ‌های جاری به‌ثبت‌رسیده را تشکیل می‌دهد. طی 10 سال گذشته، بیماری‌های قلبی‌عروقی 3/3 درصد، سرطان‌ها 3/2 درصد و امراض تنفسی 05/1 درصد رشد داشته و بیماری‌هایی با علائم مبهم 8/6 درصد و بیماری‌های عفونی‌انگلی 02/2 درصد کاهش یافته است. همچنین این تحقیق نشان می‌دهد مرگ‌و‌میر در فصل‌های مختلف سال حالت سینوسی دارد و در پاییز و زمستان، در ماه‌های آبان، آذر و دی، به اوج خود می‌رسد.