برنامه ریزی راهبردی برای توسعه پایدار در مناطق خشک (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده کهیاز استان اصفهان)

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

2 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2020.2003
چکیده

مناطق حفاظت‌شده از جمله مهم­ترین مناطقی هستند که برای حفاظت از گونه‌های گیاهی و جانوری در درازمدت دارای حائز اهمیت هستند. شناخت فرصت‌ها و تهدید‌ها در این مناطق جهت برنامه‌ریزی راهبردی به منظور دستیابی به توسعه پایدار ضروری است.تجزیه و تحلیل نقاط قوّت، ضعف، تهدید‌ها و فرصت‌ها (SWOT) یکی از کاربردی‌ترین رویکردهای شناخت و سنجش وضعیت است. هدف از تحقیق حاضر بررسی و تحلیل نقاط قوّت، ضعف، تهدید‌ها و فرصت‌ها در منطقه حفاظت‌شده کهیاز با استفاده از رویکردهای کمّی و کیفی نظیر SWOT، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و ماتریس برنامه‌ریزی راهبردی کمّی و ارائه راهکار مدیریتی مناسب برای توسعه پایدار در این منطقه است. نتایج نشان داد که بالا بودن تنوع‌زیستی، حضور گونه‌های شاخص نظیر هوبره و چشم‌اندازهای زیبا و بکر مهم­ترین نقاط قوّت این منطقه و نزدیکی به منطقه گردشگری زواره و پناهگاه حیات‌وحش خارو و نزدیکی به مراکز جمعیتی مهم­ترین فرصت‌های منطقه است. مهم­ترین نقاط ضعف، کمبود نیروی انسانی و تجهیرات حفاظتی، حضور دامداران در منطقه و نبود مدیران آگاه و ضعف مدیریت آنها و مهم­ترین عوامل تهدید‌کننده در منطقه کهیاز، چرای بی‌رویه دام، شکار غیرمجاز و نامناسب بودن زیر‌ساخت و عدم سرمایه‌گذاری در منطقه شناسایی شد. ماتریس برنامه‌ریزی راهبردی کمّی نشان داد بهترین راهبرد مدیریتی در این منطقه، توسعه گردشگری است. تنوع چشم‌اندازهای طبیعی و بکر و تنوع حیات‌وحش منطقه شرایط مناسبی برای برگزاری تورهای طبیعت‌گردی فراهم می­کند. توسعه زیرساخت‌ها و امکانات موردنیاز، تبلیغات مؤثر با استفاده از فناوری‌های جدید و سرمایه‌گذاری‌ مناسب در این حوزه ضروری است.