پیش بینی اثر تغییر اقلیم بر مطلوبیت زیستگاه گونه گوسفند وحشی (Ovis orientalis) در استان مرکزی با استفاده از مدل سازی اجماعی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و محیط زیست، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2021.2005
چکیده

پیش­ بینی اثر تغییر اقلیم بر مطلوبیت زیستگاه حیات وحش برای حفاظت و مدیریت آنها ضروری است. این مطالعه با هدف پیش ­بینی اثر تغییر اقلیم بر مطلوبیت زیستگاه گونه گوسفند وحشی، به عنوان یکی از گونه های بومی ایران، با استفاده از مدل­سازی اجماعی در استان مرکزی انجام شد. پنج روش مدل­سازی مطلوبیت زیستگاه در چارچوب روش اجماعی و با استفاده از بسته biomod2 در نرم افزار R انجام شد. نتایج مطالعه نشان داد که همه مدل­های مورد استفاده در این مطالعه مقادیر AUC بالاتر از ۹/۰ و عملکرد عالی دارا بودند. میانگین دمای سالانه و میانگین مجموع بارندگی سالانه در حدود ۱۴/۱۱۳ تغییرات مطلوبیت زیستگاه گوسفند وحشی را توجیه نمودند، و بیشترین سهم را در تعیین مطلوبیت زیستگاه گونه داشتند. بر اساس نتایح حاصل از اجماع مدل­ها، ۵۵/۴۱ درصد معادل ۲/۱۲۱۱۳۱۶ هکتار از مساحت استان مرکزی برای گونه گوسفند وحشی مطلوبیت زیستگاهی دارد. تغییرات مطلوبیت زیستگاه گونه در سال 2050 تحت سناریو­های اقلیمی RCP2.6 و RCP8.5  نشان داد که وسعت زیستگاه مطلوب گونه به ترتیب ۳/۵۰ و ۴/۷۳ درصد کاهش می­یابد. بیش­تر کاهش زیستگاه در مناطق حفاظت شده مربوط به مناطق ورسان، بازرجان، موته، جاسب و هفتادقله و کم­ترین کاهش زیستگاه مربوط به مناطق رازقان و چال خاتون است. همچنین در برخی قسمت­ها شاهد بروز زیستگاه مطلوب و حضور گونه به ترتیب 1/۴ و 1/۱۲ درصد خواهیم بود. از نتایج این مطالعه می­توان در برنامه­ریزی­های حفاظتی گوسفند وحشی و مدیریت مناطق حفاظت شده استفاده نمود.