تأثیر راهبردهای حمایتی سرمایۀ اجتماعی با تأکید بر سیاست‌های یارانه‌ای

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناسی‌ارشد اقتصاد محض، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه. ایران

doi
10.30507/jmsp.2021.111383
چکیده

در اکثر کشورهای جهان، دولت­‌ها به‌منظور تعیین جهت‌­گیری‌­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، همچون ازمیان بردن فقر و نابرابری، رشد اقتصادی و پیشبرد اهداف توسعه‌­ای، اقدام به اتخاذ سیاست‌­های خاص و استفاده از ابزارهای حمایتی می‌­کنند. ایران نیز، به‌منزلۀ کشوری درحال توسعه، همواره برای پیشرفت در مسیر توسعه به سیستم حمایتی نیاز خواهد داشت و این موضوع در اصول سوم، بیست‌ونهم، سی‌ویکم و چهل‌و‌سوم قانون اساسی درجهت استقلال اقتصادی و ریشه‌­کن کردن فقر و همچنین مؤلفه‌­ها و الزامات اقتصاد مقاومتی به‌منظور رونق تولید و اشتغال، رشد اقتصادی و رفاه و مردمی کردن اقتصاد، مورد توجه قرار گرفته است. یکی از این ابزارها و سیاست­‌های حمایتی که در راستای بهبود وضعیت معیشتی و رفاهی قشرهای نیازمند از آن بهره گرفته می‌­شود، پرداخت یارانه­‌هاست. یارانه، به‌مثابۀ ابزار حمایتی، نقشی مؤثر در  بهبود توزیع درآمد دارد و می‌­تواند با کمک به  بهبود شرایط اقتصادی، موجب رضایت و اعتماد عمومی افراد جامعه به نظام حکومتی گردد و از این حیث بر میزان سرمایۀ اجتماعی تأثیر مثبتی بگذارد. با توجه به اهمیت سرمایۀ اجتماعی و سایر عوامل مؤثر بر آن، در این مطالعه تلاش شده است تا تأثیر سیاست‌­های حمایتی بر میزان سرمایۀ اجتماعی در ایران طی دورۀ 1375 تا 1396 با استفاده از روش خودرگرسیون با وقفۀ توزیعی (ARDL) بررسی گردد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رابطۀ متغیرهای حمایت­‌ها و مخارج دولت در بخش بهداشت، مسکن و یارانه‌­ها با سرمایۀ اجتماعی مثبت است و متغیرهای حمایت دولت در بخش بهزیستی ـ تأمین اجتماعی و حمایت دولت در بخش آموزش با متغیر سرمایۀ اجتماعی رابطۀ منفی دارد.