عوامل اثرگذار بر مدیریت پایدار منابع آب در بین گندم‏کاران آبی شهرستان کوهدشت

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه روستایی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

doi
چکیده

امروزه بحران آب، به عنوان یکی از اساسی ‏ترین چالش‏ های توسعه بخش کشاورزی در ایران و به ویژه در مناطقی مانند شهرستان کوهدشت در استان لرستان، ضرورت اهمیت و توجه به برنامه ‏ریزی جامع منابع آب و مطالعات بیش‏تر در این زمینه را فراهم نموده است. از این‏رو هدف از انجام تحقیق پیمایشی حاضر بررسی عوامل اثرگذار بر مدیریت پایدارمنابع آبمی‏ باشد. جامعه آماری،گندم‏ کاران آبی شهرستان کوهدشتمی‌باشند (N=2500) که 237 نفر از آن‏ ها بر اساس فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه تعیین شدند. نمونه‌گیری بصورت طبقه‌ای با انتساب متناسب انجام شد. پایایی و روایی پرسشنامه، به ترتیب با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (بیش‏تر از 0/7) و روش اعتبار محتوایی مورد تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ‏ها با نرم ‏افزار SPSS انجام شد. بر اساس نتایج آزمون همبستگی، ارتباط بین مدیریت پایدار منابع آب با متغیرهای درآمد سالانه از بخش کشاورزی، سطح زیر کشت کل اراضی گندم، آموزش‏های ارائه شده به کشاورزان در زمینه مدیریت آب و درک کشاورزان از بحران کم ‏آبی مستقیم و معنی ‏دار و با متغیرهای تعداد قطعات کشاورزان و درصد شیب مزرعه معکوس و معنی ‏دار شده بود. هم‏چنین طبق نتایج تحلیل مسیر، بر اساس مجموع اثرات مستقیم و غیرمستقیم پنج متغیر 1) آموزش ‏های ارائه شده به کشاورزان،2) ویژگی‏ های فنی مزرعه، 3) درک کشاورزان از بحران کم ‏آبی، 4) نظام مدیریت آب از منبع تا مزرعه و 5) ویژگی‏ های فردی، اقتصادی و اجتماعی کشاورزان به ترتیب بیش‏ترین تأثیرات را بر اعمال مدیریت پایدار منابع آب توسط گندم‏کاران آبی در شهرستان کوهدشت داشته است.