رویکرد ترکیبی چند معیاره در اولویت‌بندی راهبردهای مقابله با تغییرپذیری اقلیمی در راستای توسعه پایدار

نویسندگان

1 دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه توسعه روستایی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.

3 دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.29252/aridbiom.2020.1822
چکیده

با توجه به تأثیر گسترده و متقابل اقلیم با بخش­ های مختلف تولیدی، محیط زیستی و جوامع انسانی، امروزه از تغییر اقلیم به ­عنوان یکی از مهم­ترین چالش ­های محیط زیستی یاد می­ شود. هدف کلی پژوهش حاضر اولویت بندی راهبردهای مقابله با تغییرپذیری اقلیمی در بین کسب‌وکارهای بخش شیلات بود که به روش پیمایشی و تصمیم ­گیری چندمعیاره انجام شد. جامعه تحقیق در این پژوهش پرورش ­دهندگان ماهی سردابی است که در قالب کسب‌وکارهای غیر زراعی در شهر خرم­ آباد فعالیت دارند (295=N). نمونه پژوهش با استفاده از جدول پتن، 125 نفر با روش نمونه ­گیری طبقه ­ای تصادفی انتخاب شدند. در بخش دوم، تعداد 10 نفر از خبرگان حیطه شیلات از طریق نمونه‌گیری ملاک محور و گلوله برفی انتخاب شد. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامه بود که پایایی آن با محاسبه ضریب تتای ترتیبی محاسبه شد. رتبه­ بندی راهبردها با استفاده از تکنیک ویکور و مقدار Q گویای آن است که در بین راهبردهای اقتصادی، تضمین خرید توسط دولت از نظر میزان اهمیت و میزان تحقق پایداری دارای بالاترین رتبه بود. همچنین، تبدیل دارائی ­ها به پول نقد در بین پرورش‌دهندگان اولین و سریع­ترین راه برای مقابله با خشکسالی است. در بین راهبردهای اجتماعی، ترویج پرورش گونه­های مقاوم در برابر خشکسالی مهم­ تر بود. به­ نژادی کمی و کیفی گونه­ های پرورشی در بین راهبردهای فنی از نظر اهمیت در جایگاه نخست بود؛ ولی کشت توأم محصولات در استخرهای پرورش ماهی از نظر تحقق پایداری و امکان­پذیری در جایگاه نخست قرار گرفت.