فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دست‌نویس (نسخۀ خطی) رسائل‌العشاق و وسائل‌المشتاق اثر «سیفی نیشابوری» از متون نثر قرن ششم هجری قمری و قدیمی‌ترین متن برجای مانده در موضوع نامه‌نگاری عاشقانه به زبان فارسی است. این دست‌نویس تک‌نسخه‌ای به دلیل تعداد زیاد اشعاری که در خلال متن آن آمده و نیز کهن بودن آن (مکتوب در 685 هـ.ق) منبع ارزشمندی برای تحقیق، مأخذیابی و حتی تصحیح اشعار فارسی تا قرن هفتم به شمار می‌آید. در این دست‌نویس حدود 1500 بیت از گویندگان به فارسی و عربی، و در قالب‌های شعری مختلف ثبت است اما از قالب رباعی بیش از دیگر قوالب  شعری استفاده شده. مؤلف رسائل‌العشاق در نیمۀ نخست این کتاب نام گویندۀ اغلب ابیات را یادآور شده اما در نیمۀ دوم کتاب به‌ندرت از گویندگان اشعار نامی به میان آمده و دلیل آن مشخص نیست. در این میان 203 بیت نویافته در این دست‌نویس یافت شد. از این جمله 27 بیت آن در دیگر مقاله‌ها معرفی شده‌اند و 176 بیت باقی‌مانده نیز در مقالۀ حاضر معرفی شده‌اند. همچنین به چند بیت بی‌نام در متون نثر که در این دست‌نویس با نام گوینده آمده‌اند اشاره شده‌ است. ضمن این تحقیق خَلط «فخری» با «فرّخی» در رسائل‌العشاق نیز عنوان و بررسی شده است. همچنین بخش‌هایی از چند مقالۀ علمی‌پژوهشی راجع به دست‌نویس رسائل‌ا‌لعشاق در این تحقیق اصلاح و تکمیل شده ‌است که در پیشینۀ پژوهش از آن‌ها یاد می‌شود. از یافته‌های دیگر این پژوهش، معرفی چند لُغتِ فوت‌شده در فرهنگ‌های فارسی است و ابیاتی که این لغات را در بر دارند، شاهدمثال‌های خوبی برای ارائه و افزودن آن‌ها به فرهنگ‌هاست.