بررسی روند تغییرات بارش و پوشش گیاهی در مناطق خشک و نیمه خشک، دشت مشهد–چناران در خراسان رضوی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری

2 استادیار دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 استادیار دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری

doi
10.29252/aridbiom.2019.1540
چکیده

وضعیت اقلیمی هر منطقه از عوامل تاثیر­گذار در شکل­گیری اولیه سکونتگاه­ها محسوب می­شود. بارش یکی از مهمترین پارامتر­های اقلیمی است که یکی از عوامل تاثیر­گذار در تغییرات پوشش گیاهی به خصوص در اکوسیستم­های خشک و نیمه­خشک می­باشد. این مطالعه با هدف بررسی میزان تغییرات پوشش گیاهی و نوسانات بارندگی با استفاده از داده­های سنجش از دور  در سال­های 2001 و 2013 برای شاخص وضعیت پوشش گیاهی (VCI) گرفته شده از سنجنده  TERRA/MODIS هشت روزه در ماه­های (می، جون) انجام شد. برای شاخص وضعیت پوشش گیاهی از میانگین دو ماه به عنوان شاخص پوشش­گیاهی سالانه استفاده شد. جهت بررسی بارش از آمار 28 ایستگاه هواشناسی منطقه با استفاده از دو پارامتر ارتفاع و بارش در هر ایستگاه معادله خط را تهیه و با استفاده از نقشه ارتفاعی منطقه تصاویر سال­های مذکور تهیه شد. سپس تصاویر بین صفر و یک نرمال شده و در چهار کلاس طبقه­بندی گردید و مساحت هر کلاس در سال­های 2001 و 2013 محاسبه شد و با استفاده از آزمون کای اسکوئر میزان همبستگی بین آنها مشخص گردید. نتایج نشان داد که هر دو شاخص در سطح 99% معنی­دار می­باشند. بدین صورت که در شاخص پوشش­گیاهی در کلاس پوشش کم روند، کاهشی  بوده ولی در کلاس متوسط و زیاد روند افزایشی را نشان می­دهد که با توجه به میانگین بارش در سال 2001 و  2013 که به ترتیب 181 و 242 میلی­متر می­باشد روند تغییرات پوشش گیاهی را تایید می­نماید.