فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعۀ صادرات به منزله یکی از مهم‌ترین عوامل رشد اقتصادی و ارتقاء رقابت‌پذیری ملی، نیازمند تحلیل دقیق ساختارهای پیچیده و تعاملات چندمتغیره است. این پژوهش، با بهره‌گیری از رویکرد مدل‌سازی پویایی‌شناسی سیستم، چارچوبی جامع برای تحلیل و بهبود توسعه بازار صادراتی ایران به ازبکستان ارائه می‌‌نماید. متغیرهای کلیدی اقتصادی، نهادی و بازار مانند نرخ تورم، تولید ناخالص داخلی ایران، تعداد موافقت‌نامه‌های تجاری، تقاضای بازار ازبکستان، سهولت تراکنش‌های مالی و حمل‌ونقل، نرخ ارز، تعرفه‌های گمرکی، شدت رقابت، سیاست‌های حمایتی و تحریم‌ها در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ گردآوری و وارد مدل شدند. با استفاده از نمودارهای حلقه علّی و انباشت-جریان، روابط علّت و معلولی و بازخوردهای پیچیده در سیستم به صورتی کمی و کیفی شبیه‌سازی شده‌اند. نتایج تحلیل سناریویی نشان می‌دهد که اتخاذ سیاست‌های هم‌افزا شامل افزایش تقاضا در بازار هدف، انعقاد و اجرای موافقت‌نامه‌های تجاری، سهولت در تردد تجّار و حل مشکلات حمل‌ونقل و همچنین، مذاکرات جهت کاهش تعرفه‌های گمرکی ازبکستان، می‌تواند روند نزولی صادرات ایران به این کشور را متوقف و مسیر رشد پایدار را فراهم نماید. یافته‌ها، علاوه بر تأیید اهمیت عوامل اقتصادی و نهادی، چارچوبی علم‌محور و کاربردی در اختیار سیاست‌گذاران قرار می‌دهد تا با درک تعاملات پیچیده بین متغیرها، برنامه‌های استراتژیک و عملی مؤثرتری برای تقویت صادرات تدوین و اجرا نمایند. این پژوهش، نشان می‌دهد مدل‌سازی پویایی‌شناسی سیستم ابزاری کارآمد برای تحلیل سیاست‌های توسعۀ صادرات و بهینه‌سازی تصمیم‌گیری‌های راهبردی در محیط‌های اقتصادی پویا و متغیر است.