نقش عوامل آبوهوایی در تعیین تاریخ آغاز کشت و طول دورة رشد کلزا با کاربرد مدل CropSyst (مورد مطالعه: استانهای ساحل دریای خزر)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران
2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران
3 کارشناسیارشد اقلیمشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران
doi
10.22059/jphgr.2014.52997چکیده
استفاده از متغیرهای آبوهوایی و طبیعی در تنظیم فعالیتهای کشاورزی از اهمیت ویژهای برخوردار است. در مطالعة حاضر، میانگین تاریخهای آغاز و خاتمة دورة بارش اصلی در ده ایستگاهجنوب دریای خزر با استفاده از شاخص درصد تجمعی میانگین بارش کل سال در دورههای پنج روزه (pentads) با نرمافزار Instat محاسبه شد. بر اساس تاریخهای آغاز بهدست آمده از نرمافزار و با استفاده از آمار روزانة عناصر آبوهوایی شامل بارش، دماهای حداکثر و حداقل، رطوبت نسبی حداکثر و حداقل، تابش خورشیدی و سرعت باد در دورهای 26ساله و نیز بهکمک خصوصیات خاک ایستگاهها طول دورة کشت و عملکرد پتانسیل کلزا با استفاده از مدل CropSyst برآورد شد. در نهایت، بر اساس بیشترین عملکرد بهدست آمده از بین تاریخهای مختلف، مناسبترین تاریخ شروع و طول دورة کشت محصول تعیین شد. نتایج تحقیق نشان داد که تاریخهای آغاز دورة بارش اصلی در ایستگاهها از 8 شهریور تا 10 آبان متغیر است و این تاریخها در مقایسه با تاریخهای خاتمة بارش نوسان کمتری دارد. مناسبترین تاریخهای آغاز کشت کلزا در ایستگاهها از 13مهر تا 29 آبان با طول دورة کشت 173تا 209 روز تعیین شد. عملکرد پتانسیل محصول در منطقه با میزان بارندگی رابطة مستقیم و با دوری از ساحل رابطة معکوس دارد.