بررسی عوامل مؤثر بر نیت کشاورزان در رابطه با کاربرد ایمن سموم شیمیایی: کاربرد مدل اعتقادات سلامت

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

2 استادیار گروه مکانیزاسیون دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

3 کارشناس ارشد سازمان جهاد کشاورزی بوشهر

doi
چکیده

استفاده از سموم شیمیایی موجب افزایش تولید محصولات کشاورزی و بهره‏ وری در بخش کشاورزی شده است. با این حال، اثرات منفی حاصل از کاربرد بیش از حد آن‏ ها نیز افزایش یافته است. بعضی از این اثرات منفی و جانبی شامل آسیب به زمین ‏های کشاورزی، شیلات، گیاهان و حیوانات می‏ باشند. به علاوه، افزایش مرگ و میر انسان‏ ها به علت استفاده نا امن از این مواد شیمیایی، یکی از شایع‏ ترین و جدی ‏ترین خطرات شغلی است که کشاورزان و کارگران کشاورزی در کشور‏های در حال توسعه با آن مواجه هستند. بنابر‏این، هدف این مقاله بررسی نیت کشاورزان در خصوص استفاده ایمن از سموم شیمیایی می ‏باشد. برای دستیابی به این هدف، این مطالعه با استفاده از مدل اعتقادات سلامت برای پیش ‏بینی نیت کشاورزان در خصوص استفاده ایمن از سموم شیمیایی و تعیین عوامل مؤثر بر آن در شهرستان دیر در استان بوشهر به اجرا در آمده است. با استفاده از روش نمونه ‏گیری تصادفی سهمیه‏ ای چند مرحله ای 150 نفر از کشاورزان شهرستان دیر انتخاب گردیدند. نتایج نشان داد، مدل انتخابی برای پیش بینی نیت مناسب است. همچنین تجزیه و تحلیل رگرسیون نشان داد، تشویق به عمل، شدت خطر درک شده و خود کارآمدی می توانند 38/5 درصد از واریانس را در نیت استفاده ایمن از سموم شیمیایی تبیین نمایند. بنابراین، آن دسته از کشاورزان که راهنمای عمل بیشتر، شدت درک خطر بیشتر و احساس خود‏کارآمدی بیشتری داشته اند، نیت بیشتری برای استفاده امن از سموم شیمیایی داشته ‏اند.