امکان سنجی تغذیه مصنوعی در دشت تایباد با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکه (ANP)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد آبخیزداری، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد
2 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد
3 استاد گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد
4 استادیار علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی سرایان، دانشگاه بیرجند
doi
10.29252/aridbiom.2019.1400چکیده
مدیریت صحیح منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمهخشک با توجه به کمبود و دسترسی فصلی به آب از اهمیت شایانی برخوردار است. تغذیه مصنوعی آبهای زیرزمینی یکی از روشهای اصولی مدیریت منابع آب است. در این پژوهش سعی گردید با رویکرد تلفیقی استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روشهای تصمیمگیری چند معیاره، مناسبترین عرصهها برای اجرای عملیات تغذیه مصنوعی در دشت تایباد، واقع در استان خراسان رضوی، شناسایی شوند. بدین منظور ابتدا دادههای 11 موءلفه تاثیر گذار شامل شیب، کیفیت آب زیرزمینی، زمینشناسی، ضخامت آبرفت، قابلیت انتقال، تراکم زهکشی، نفوذپذیری سطحی، افت آب زیرزمینی، فاصله از روستا، فاصله از چاه و کاربری اراضی، در محیط GIS آمادهسازی شد. سپس با استفاده از روش مقایسه زوجی، وزن کلاسهای هر لایه تعیین شد. همچنین با کاربرد روش دیماتل روابط و وابستگی بین متغییرها تعیین گردید. برای تعیین وزن نهایی هر لایه، از نرمافزار Decision Super استفاده شد. در آخر با تلفیق نقشههای پهنهبندی شده حاصل از روش ANP، نقشه نهایی در پنج کلاس تهیه شد. با توجه به نتایج نهایی، از مجموع کل مساحت دشت تایباد، 9/2 درصد کاملاً مناسب، 1/30 درصد مناسب، 3/40 درصد نسبتاً مناسب، 3/1 درصد نسبتاً نامناسب و 4/25 درصد نامناسب برای عملیات پخش سیلاب تعیین گردید. بررسی نتایج با استفاده از منطق بولین و کنترل زمینی حاکی از رضایتبخش بودن به کارگیری روشهای تصمیمگیری در تلفیق با GIS در امر مکانیابی تغذیه مصنوعی است.