تولید ایدۀ توسعۀ محصول جدید با آینده‌نگاری راهبردی و تحلیل روند علم، فناوری و بازار

نویسندگان

1 استاد، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد ممتاز، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jbar.2025.22920.4539
چکیده

 هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی جامع برای تولید ایدۀ توسعۀ محصول جدید مبتنی بر آینده‌نگاری راهبردی می‌باشد. در مرحله‌ اول، روندهای علمی، فناورانه و بازار با استفاده از روش‌های کمّی و کیفی رصد و تحلیل شد. رصد علمی از طریق تحلیل خوشه‌ای کلمات کلیدی، تحلیل شبکه، مدل‌سازی موضوعی و تحلیل مضمون مقالات علمی پیش رفت. رصد فناوری شامل تحلیل فراوانی کدهای طبقه‌بندی CPC، تحلیل خوشه‌ای شبکه کدهای CPC، تحلیل شاخص‌های شبکه، مدل‌سازی موضوعی و تحلیل SAO گواهی ثبت اختراع می‌باشد. رصد بازار نیز با تحلیل روند به‌کارگیری ویژگی‌های محصول، استخراج قوانین همبستگی بین ویژگی‌ها، مدل‌سازی موضوعی نظرات مشتریان، تحلیل احساسات و پیش‌بینی پیوند انجام گرفت. در مرحله‌ دوم، با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، ایده‌های اولیه برای توسعۀ‌ محصول جدید تولید شد و با استفاده از روش دلفی، ایده‌های اولیه برای رسیدن به ایدۀ نهایی پالایش و با توجه به اهداف پژوهش، چارچوب دو مرحله‌ای ارائه شده در صنعت عطر پیاده‌سازی گردید. تحلیل مقالات علمی نشان داد که تحقیقات در حوزه عطر بر روی موضوعاتی مانند 1)شیمی عطر،2)ایمنی و اثرات زیست‌محیطی، 3)فنون تحلیلی برای شناسایی ترکیبات فرار، 4)بیولوژی گیاهی و 5)بیوسنتز ترکیبات معطر و نگهداری مواد غذایی متمرکز است. تحلیل گواهی ثبت اختراع نشان‌دهنده‌ روندهایی مانند 1)ارائه هدف‌مند و رهاسازی کنترل‌شده‌ رایحه، 2)استفاده از مواد اولیه‌ پایدار و زیست‌مبنا و 3)بسته‌بندی نوآورانه است. تحلیل داده‌های بازار نشان‌دهنده‌ 1)تغییرات قابل‌توجهی در تقاضا برای عطرهای چندکارکردی و هدف‌مند، 2)تجربه بویایی پیچیده و ظریف، 3)اهمیت ماندگاری و پخش بوی بالا، 4)شخصی‌سازی و 5)پایداری و اخلاقی بودن است.