فراتحلیل تأثیر منابع ناملموس بر عملکرد صادراتی شرکت‌ها

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشجوی دکتری رشته مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22034/jbar.2025.22939.4540
چکیده

این پژوهش، با استفاده از روش فراتحلیل کمّی به دنبال بررسی و ارزیابی منابع ناملموس موثر بر عملکرد صادراتی شرکت‌ها می‌باشد. بر این اساس، با ترکیب نتایج پژوهش‌های داخلی و خارجی، به تجزیه و تحلیل نظام‌مند تحقیقات صورت گرفته قبلی پرداخته است. مطالعات پیشین در این زمینه، نتایج پراکنده و بعضاً متناقضی ارائه کرده‌اند که می‌تواند ناشی از تفاوت‌های روش‌شناختی، تفاوت‌های محیطی، نوع صنعت و سطح توسعه‌یافتگی کشورها باشد. بر اساس معیارهای ورود به تحقیق و خروج از آن، این پژوهش، با بهره‌گیری از نرم افزار جامع فراتحلیل (CMA) و با تحلیل نتایج ۴۰ سند تلاش کرده تا نقش منابع و دارایی‌های ناملموس را بر بهبود عملکرد صادراتی شرکت‌ها به طور کمّی و جامع ارزیابی کند. برای کاهش سوگیری در انتخاب مقالات، پایایی بین کدگذاران صورت گرفت. همچنین، برای ارزیابی ناهمگنی و سوگیری انتشار از آماره‌های Q،I2 ، آزمون اگر N ایمن از خطا و مدل‌های اثرات ثابت و تصادفی استفاده شد. نتایج نشان داد که منابع نامشهود تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد صادراتی شرکت‌ها دارند. به‌ویژه، قابلیت‌های بازاریابی و دانش بازار که با اندازه اثر 79/0 و 74/0 از عوامل کلیدی موفقیت شرکت‌ها شناسایی شدند. همچنین، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که توسعه و مدیریت استراتژیک منابع نامشهود می‌تواند به‌طور بارزی عملکرد صادراتی شرکت‌ها را تقویت کند. بعلاوه، سیاست‌گذاران باید با ارایه برنامه‌های حمایتی، زمینه را برای رشد و بهره‌برداری بهینه از این منابع در شرکت‌ها فراهم آورند.